Tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu đã bắt đầu tác động mạnh đến nền kinh tế nước ta gây nên những hậu quả xã hội trầm trọng như: sụt giảm chỉ số chứng khoán nhà đất đóng băng giảm đơn hàng xuất khẩu khó vay vốn ngân hàng …kéo theo là giảm tiền lương mất tiền thưởng Tết công nhân mất việc hàng loạt giá tiêu dùng giảm nhưng sức mua yếu …

            Để hiểu thêm nguyên nhân và chuẩn bị tinh thần đối phó với tình trạng kinh tế khó khăn nêu trên cũng như sẵn sàng đón bắt các cơ hội khi cơn bão khủng hoảng đi qua trân trọng kính mời các Bạn xem bài viết của Ông CHAU XUAN NGUYEN một kỹ sư Việt Kiều có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Các Bạn có thể tham gia phản biện hay đặt câu hỏi Ông sẽ sẵn sàng trả lời cặn kẽ và chân tình.

Xin trân trọng giới thiệu

Bs.Tản

 

Giải thích nguyên nhân về cơn lốc khủng hoảng tài chính đang tàn phá thế giới:

            Sự suy thoái này bắt nguồn từ giữa thời Clinton 1998 dưới 1 chính sách gọi là để phát triển kinh tế nhà băng sẽ cho mượn tiền "dưới chuẩn". Tiêu chuẩn bình thường qui định tiền trả mua nhà phải dưới 25% tổng số thu nhập trước thuế của gia đình. Như 2 vợ chồng lao động bình quân $40 000/nguời thì tổng thu nhập là $80 000 25% là $20 000/năm vậy thì được mượn 1 số tiền là $286 000 @ 7% tiền lời. Vì cho mượn dưới chuẩn nên không cần chứng minh thu nhập miễn trả được tiền là cho mượn và không cần tiền đặt cọc (để khuyến khích người dân có mái nhà và phát triển kinh tế).

            Hậu quả của chính sách này ngoài dự đoán của những nhà kinh tế lỗi lạc nhất nước Mỹ (những dự đoán về dùng lãi suất để kiểm soát suy thoái thì Mỹ và thế giới đã quá siêu rồi). Vì mua nhà dễ mượn tiền dễ (giống cuối 07 của VN nhỉ) nên mọi người tranh nhau mua nhà nhà lên giá ào ào mà không cần chứng minh thu nhập chính vùng quận Cam của VN ở LA 1 căn nhà y chang không thèm sửa sang gì cả từ giá 100 000 lúc 1998 rồi sang tay sang tay rồi tiếp tục sang tay đến độ giá đội lên đến $600 000 hay $700 000 trong khi thu nhập người dân chỉ có nhích lên chút ít từ $80 000 thành $100 000 nhưng số tiền nợ nhà bây giờ đã là $500 000 và lúc này họ đã không thể bán được nhà để lấy tiền lời bù vào trả nợ nhà băng.v.v...đến một lúc nào đó bong bóng phải xẹp (giống VN cuối 2008 quá nhỉ !).

            Tiền đâu mà nhà băng có thể cho mượn hoài hoài được ?

            Chính phủ Mỹ không in thêm tiền vì sẽ lạm phát những nhà băng tài chánh ở phố Wall nghĩ ra cách kiếm tiền bằng cách bán những "morgage" này cho Nhật và Trung Quốc. Phong cách bán morgage là như thế này: khách hàng nợ nhà băng $300 000 trong 25 năm nhà băng bán lại cho nhà đầu tư Trung Quốc là $200 000 trao tay (ví dụ) vì Present Value tức là theo giá trị hiện tại sau những năm lãi và rủi ro.v.v....

            Những Investment Bank (như Lehman Brothers ví dụ) tập trung lại 1000 căn nhà tức là 1000 morgage bán lại cho Nhật hay TQ.

            Đây gọi là Collateral Debt Certificate tức là “Chứng chỉ Nợ” và vì nợ có bảo đảm với nhau nên TQ chịu mua nhưng khi mua những chứng chỉ này thì TQ phải mua bảo hiểm bảo hiểm khi Leahman bị phá sản (đã bị phá sản tháng 9.08) thì không ai lấy tiền của chủ nhà để trả nợ mỗi tháng. Bảo hiểm nay chỉ phải trả 1% hay 5% giá trị hợp đồng nhưng khi phá sản thì bảo hiểm trả 100%.

            Cty bảo hiểm nhiều nhất là American Insurance Company tức là AIG mà mọi người có nghe qua. Sau 6 hay 7 năm Việt Kiều Mỹ bán nhà lên giá hoài hoài nhưng đến lúc có 10 hay 20 người không trả được nợ ngân hàng thì sao lúc này bong bong bắt đầu xẹp ngân hàng tịch thâu nhà lại (nghe giống VN sắp tới quá hé) rồi nhà băng làm gì ?? Đấu giá: thay vì nhà $700 000 nợ $600 000 thì đấu giá được $500 000 nhà băng ngậm đắng nuốt cay nhưng khi lên tới 2.25 triệu căn nhà ở Mỹ bị như vậy thì sao ??

            Ai trả tiền nhà băng mỗi tháng cho Leaman câu trả lời là rất ít nên Leahman không đủ tiền trả hàng tháng cho nhà băng Nhật vậy thì Leahman phá sản Leahman phá sản thì sao ??

            AIG phải đền tất cả hợp đồng vậy thì sao ?? AIG cũng xém phá sản đến khi gói 700 tỉ cứu nguy đến. Không phải 1 mình Leahman mà Fannie Mac và Freddie May Washington Mutual... hàng loạt nhà băng rơi vào vực thẳm.

            Gói cứu nguy lúc trước được dành để trả nợ cho Ngân hàng thiếu của Nhật và Trung Quốc Nhật và TQ được tiền thì lo cho họ trước...Còn tiếp về hậu quả của những sự đổ vỡ này và hệ thống dây chuyền và thời gian sẽ ảnh hưởng ngành nghề nào trước ngành nghề nào sau...

            Như tất cả bạn đọc suy thoái kỳ này là hoàn toàn bất ngờ với Chính quyền Bush và cả thế giới.Hiện giờ có 2.25 triệu căn nhà bị thu hồi bình quân nợ 300 000 usd mỗi căn vậy là bao nhieu ?? 675 tỉ usd bây giờ quý vị mới thấy sợ Tổng Trưởng Tài chính Mỹ Herny Paulson và Thống Đốc Ngân hàng dự trữ Bernie Henikie khi tháng 10.08 họ xin giải pháp cứu nguy là 700 tỉ usd.

            Hệ thống ngân hàng Mỹ đã mất thanh khoản từ hồi tháng 01.08 rồi điều đầu tiên cho thấy họ mất thanh khoản là lúc những cty M & A (tức là Merger và Acquisition là những công ty quản trị chỉ mua lại cty đang vận hành bằng cách mượn tiền nhà băng rồi tự vận hành cty để có lãi trả nhà băng hằng tháng không mượn được tiền của những nhà băng đầu tư này (Investment bank) và có những công ty quản lý siêu thị hay trung tâm thương mại (những công ty này muốn tiền nhà bank mua lại trung tâm thương mại vài tỉ hay vài chục tỉ USD rồi vận hành trung tâm thương mại bằng cách lấy tiền mướn shop rồi trả phí quản lý và trả nhà băng.

            Những cty này cổ phiếu sụt 90% trong những ngày đầu năm của 08 vì...không mượn tiền được. Những công ty này mượn hàng chục hàng trăm tỉ và thời hạn vài ba năm đáo hạn mượn nhũng nhà băng khác hay ...mượn tiếp. Khi nhà băng không có tiền để gia hạn là họ phá sản trước.

            Trong gói giải cứu 700 tỉ thì bây giờ chắc đã sử dụng trên 500 tỉ rồi và thị trường chứng khoán ở phố Wall có dấu hiệu nhích lên dầu thô nhích lên là sản xuất bắt đầu lại nên nhớ dầu thô phải đặt hàng trước 3 tháng để vận chuyển v.v..và cổ phiếu nhích lên khi những công ty niêm yết bắt đầu có Profit Forcast tức là dự báo lợi nhuận và những nhà đầu tư bắt đầu trở lại mua cổ phiếu nên giá mới tăng trở lại.

            Nói chung là gói giải pháp hiện giờ đang có chiều hướng xoay chiều với hệ thống nhà băng Mỹ Cty bảo hiểm AIG được giải cứu 40 tỉ usd. Tại sao đến tháng 12 thì hãng ôtô General Motors Chryster mới đến vực phá sản ?? Vì tiền trong hệ thống ngân hàng để giải quyết vấn nạn nhà morgage trước rồi dư mới cho mượn mua xe.

            Đến tháng 9 là TV báo đài đều đăng là Leahman phá sản thì nếu quí vị có công việc đủ trả nợ tiền morgage thì bạn có dám đổi xe mới hay không dĩ nhiên là không.

            Trong những tháng cuối năm 2008 xe bán ra sụt 70% thì làm sao không bên bờ vực phá sản được ??? Tại sao Trung Quốc và VN những ngành xuất khẩu qua Mỹ suy thoái từ 3 tháng nay.Phải hiểu hệ thống siêu thị Mỹ và Úc đặt hàng quần áo giầy dép TV tủ lạnh nói chung là đồ gia dụng của VN và TQ xuất khẩu qua Mỹ bị suy thoái vì những siêu thị bất thình lình bắt đầu tháng 6 hủy đơn đặt hàng. Lý do là như thế này nếu không suy thoái siêu thị có thể đặt may 100 000 áo fashion (mode) theo đó họ bán 90 000 cao điểm với giá 100 usd/cái và 10 000 cái hết mùa bán sale với giá $20/cái cũng còn lời nhiều.

            Nhưng khi tin tức về suy thoái bắt đầu lan ra từ tháng 6~9 đó là lúc họ hủy hợp đồng hay chuyển đổi từ 100 000 cái xuống còn 20 000 cái. Những công ty Hàn Quốc và Đài Loan ở VN gia công khi hợp đồng từ 100 000 còn 20 000 thì không còn gối đầu sản phẩm nữa thì phải...bỏ của chạy lấy người.

            Theo tôi dự đoán tình hình cổ phiếu sẽ sáng sủa nhưng những đơn đặt hàng may mặc sẽ dè chừng chứ không mạnh bạo như trước (2007) nên ngành may mặc và giầy da sẽ bình bình không lên không xuống. Trở lại chuyện tổng thể khi nhà có dư 2.25 triệu cái với giá rẻ thì không ai xây nhà nữa trong 1 thời gian dài 1 năm (đến tháng 6.09 bắt đầu) thì gạch sắt thép cửa sổ cửa cái xi măng v.v..sẽ không cần thiết nhiều nữa những nguyên liệu thô của những bộ phận này thì là từ Trung quốc TQ cũng chậm đi từ tháng 6.08 TQ mua quặng mỏ của Úc quặng mỏ của Úc chậm lại từ tháng 11.08 giá quặng mỏ rớt thê thảm rớt 60-70%. Khi giá quặng mỏ rớt thì kinh tế Úc sẽ đi vào suy thoái hiện giờ thì chưa (Mỹ Nhật Đức châu Âu đều suy thoái..).

         Có 1 công ty Úc là Rio Tinto khai thác quặng mỏ sắt và than trước đó trong vòng 18 tháng cty lớn thứ 2 Úc là BHP muốn mua lại tất cả cổ phiếu của cty giá khoảng 134 tỉ aud sau khi có suy thoái và sụt giá quặng mỏ cộng thêm Rio Tinto nợ 56 tỉ (nợ nhiều mà giá thành phẩm sụt thì chỉ có nước...phá sản vì mượn nợ để mua tài sản khoáng sản lúc giá khoáng sản cao khi giá khoáng sản thấp thì...chết. Trước đó họ offer cổ phiếu là 146 aud/cổ phiếu ngày ngày họ rút lời mới bán cổ phiếu đó còn 28 aud đây là những con số đáng sợ của suy thoái. @ công ty này sát nhập sẽ là 1 cty trị giá 143 tỉ aud

Chau Xuan Nguyen