tôi và Đỗ Minh

 Chia tay bà cụ Quế mời tôi lại nhà em ăn cơm chiều ngủ lại một đêm cho khỏe rồi đi chuyến tàu bốn giờ sáng về Hà Nội. Thế nhưng nhớ tới Huyền Trang người đã đính hôn cùng tôi từ hai năm trước tôi đã từ chối cho dù lúc đó tôi nhận thấy rất rõ nỗi buồn rười rượi trong đôi mắt của Quế- đôi mắt sắc và đẹp mà tôi khó có thể quên được trong đời. Đôi mắt người con gái Nam Ninh người con gái một vùng quê mà Đỗ Minh nói với tôi không có nơi nào con gái lại đẹp đến nao lòng đến thế.

 

TÔI VÀ ĐỖ MINH

1.

Thời ký túc xá tại khu hai đại học Cần Thơ tôi khoái nhất là cái búng rộng rinh ngay trước dãy nhà B1 của chúng tôi; và tôi thân nhất là Đỗ Minh anh bạn vàng tự cao tự đại và khái tính hay khủng khỉnh của tôi.

 

Đỗ Minh nguyên là lính báo chí của quân khu 9 quê ở Nam Ninh- Nam Định nhà gần đê sông Hồng giáp với làng trái cây nổi tiếng Thuận Vy. Đỗ Minh cao hơn một mét bảy dáng người thanh mảnh môi mỏng nước da trắng và mịn như da con gái đôi mắt nhìn sắc lem lẻm.

Đỗ Minh yêu thơ và thích làm thơ cứ viết xong được bài nào cũng lập tức đem khoe với tôi thăm dò ý kiến của tôi.

Nhớ một lần cùng em qua chuyến đò bến vắng

Em múc cho anh nón nước nắng hanh vàng

Anh thấy sợi tóc vương lòng dạ xốn xang

Len lén nhặt lên giấu vào túi áo

Nên em đã cùng anh hành quân qua bao mùa mưa bão

Nỗi nhớ dâng đầy từ sợi tóc em xanh

Hình như đó là bài thơ đầu tiên Đỗ Minh khoe với tôi để khoe về mối tình đầu với cô bạn học từ hồi cấp ba Nam Ninh với nhau; và cũng để huênh hoang với tôi rằng không có ở đâu con gái lại đẹp được như con gái vùng quê Nam Ninh của anh ta. Và cũng ngay từ buổi sơ giao ấy Đỗ Minh đã nói với tôi rằng ông cứ về làng tôi tôi giới thiệu cho ông cả một binh đoàn con gái tha hồ cho ông chọn trai làng tôi vào Nam chết gần hết đàn bà con gái thừa mứa đến muốn khóc.

Từ Hà Nội xuống Nam Ninh không xa nên trong một dịp hè tôi đã tìm xuống Nam Ninh nhưng anh bạn vàng không hề giới thiệu cho tôi một binh đoàn con gái mà anh giới thiệu em gái cho tôi tìm cách giữ rịt tôi lại nhà anh với triền miên cơm gà cá gỏi và những chai rượu nếp thơm phưng phức. Tất cả đều là do cô em gái nấu cô em gái bưng lên cô em gái mời tôi ngọt lịm.

Cô em gái ấy tên là Đỗ Thị Quế cán bộ văn phòng nhà máy dệt Nam Định đã tốt nghiệp trường trung cấp gì đấy. Đã có một ngôi nhà nho nhỏ trong lòng thành phố Nam Định. Đã có được mấy năm làm nhà máy và hình như cũng đã có được chút cương vị gì đấy trong nhà máy. Và tôi cứ phải thành thật mà nói thẳng ra rằng Quế không trắng như anh trai nhưng lại mặn mòi và rất có duyên với gương mặt trái xoan đôi mắt rau răm cổ cao ba ngấn dáng người thon thả nhũng đường lượn mềm mại cùng giọng nói thỏ thẻ oanh vàng rất dễ xui khiến người ta chết mê chết mệt.

Lần đó Đỗ Minh lên Hà Nội rước tôi xuống bằng cái honda đam 50 nhưng khi tôi trở về Đỗ Minh lại nói thác rằng có việc phải đi với cô vợ mới cưới cô em gái sẽ cùng tôi lên Nam Định bằng xe đạp. Từ nhà Đỗ Minh lên Nam Định khoảng 30 km đi theo con đường quốc lộ nối Nam Định với Thái Bình hai bên rợp mát những hàng xà cừ cổ thụ cành lá đan kín với nhau bên trên thành mái vòm. Là đàn ông tất nhiên tôi phải dành quyền chở Quế suốt chặng đường đẹp như thơ như nhạc ấy.

Chúng tôi rời Nam Ninh sau bữa cơm trưa chừng hơn một tiếng. Quế ngồi ở phía sau tay trái ôm cái túi du lịch đựng đầy miến dong mà mẹ Quế cho tôi cùng với khá nhiều các món quà quê tay phải choàng qua bụng tôi rất tự nhiên. Chẳng biết Đỗ Minh đã hót về tôi những gì mà Quế biết về tôi rất tường tận. Em nói em có đọc thơ và truyện của tôi có cắt giữ vài tác phẩm của tôi từ các tờ báo của trung ương trong đó có cả hình chân dung của tôi từ hồi còn là lính chiến. Khi đạp xe ra tới đường quốc lộ Quế tựa hẳn người vào lưng tôi thỏ thẻ với tôi rằng bao giờ tôi mệt Quế sẽ chở tôi vì tuần nào Quế cũng đạp xe về thăm nhà đi mãi thành quen nên chẳng thấy chặng đường xa xôi gì cả.

Lối bốn giờ chiều chúng tôi về tới Nam Định. Hai anh em kéo nhau đến một cái quán bên gốc bàng già ngồi uống nước. Bà cụ áo nâu sồng đầu chít khăn mỏ quạ nói với tôi.

- Anh bộ đội được nghỉ phép về thăm nhà đấy à. Nom chị ấy đẹp và phúc hậu nhỉ. Thế anh chị đã có đứa nào chưa? Năm nay mà đẻ con giai là tốt phước lắm đấy.

Nghe bà cụ nói. Quế đỏ bừng cả mặt. Thế cho nên tôi phải giả lả với bà cụ.

- Bà ơi nếu đẻ con gái thì sao hả bà.

Bà lão nở nụ cười móm mém rất tươi.

- Giai gái gì năm nay cũng tốt. Hòa bình rồi cứ sanh đẫy vào cho thật nhiều bù lại mất mát thời chiến tranh. Bà có ba anh giai hy sinh cả trong chiến trường Miền Nam chả đứa nào kịp đẻ cho bà một mụn cháu. Khổ chúng nó chết trong Miền Nam nhiều quá. Anh chị thế mà lại tốt phước.

Chia tay bà cụ Quế mời tôi lại nhà em ăn cơm chiều ngủ lại một đêm cho khỏe rồi đi chuyến tàu bốn giờ sáng về Hà Nội. Thế nhưng nhớ tới Huyền Trang người đã đính hôn cùng tôi từ hai năm trước tôi đã từ chối cho dù lúc đó tôi nhận thấy rất rõ nỗi buồn rười rượi trong đôi mắt của Quế- đôi mắt sắc và đẹp mà tôi khó có thể quên được trong đời. Đôi mắt người con gái Nam Ninh người con gái một vùng quê mà Đỗ Minh nói với tôi không có nơi nào con gái lại đẹp đến nao lòng đến thế.

2.

Hồi đó chúng tôi ăn cơm bếp ăn tập thể theo phiếu mua trước hàng tháng hình như mới đầu là mười lăm đồng sau tăng dần lên đến mười tám đồng rồi hai hai đồng. Tôi với Đỗ Minh sống ở hai phòng giáp với nhau. Phòng tôi suốt bốn năm trời chỉ có hai người là tôi với Sơn quê Thái Bình. Phòng Đỗ Minh có anh Thặng Liêm Thiệm. Tuy ở hai phòng khác nhau nhưng chúng tôi lại hùn phiếu nhận cơm ăn chung với nhau. Cũng chỉ là vì chúng tôi hợp tính với nhau có cách sống lãng tử và bất cần đời giống nhau. Lúc đó tôi tham gia trong Ban tự quản sinh viên của ký túc xá nên nhà bếp họ ưu ái tôi lắm. Tôi nhớ cứ mỗi lần múc thịt cho tôi cô Tốt và chị Hai Béo vẫn thường vục sâu cái vá xuống sâu dưới lòng chảo vậy là lượng thịt khẩu phần của chúng tôi bao giờ cũng gấp hai gấp ba người khác. Chỉ là vì Tốt cảm tình với tôi còn chị Hai thì quý tôi; và tất cả cũng là do cách sống chân tình và nhiệt tình với mọi người của tôi. Hồi đó chúng tôi một  bữa ăn cơm một bữa ăn bánh mì mà chiều nào Đỗ Minh cũng đá bóng còn tôi thì bơi đùng đùng vài cây số dưới cái búng trước dãy nhà thế cho nên dù là vừa ăn xong tôi với Đỗ Minh vẫn có thể xơi tuốt một nải chuối già gọn lỏn; buổi tối thì nấu thêm một lít gạo ăn với hai hột vịt luộc dằm nước mắm vậy mà sáng ngày hai đứa vẫn phải cùng nhau xếp hàng mỗi đứa hai lần để mua cho kì được mỗi đứa hai ổ bánh mì không. Vào thời điểm năm 1979 nạn đói do cơn lũ lịch sử hoành hành ghê gớm lắm có lúc sinh viên chúng tôi đã phải ăn bo bo gần một tháng trời mặc dù chúng tôi đang sống tại vựa lúa lớn nhất nước.

Thời đó vui lắm. Ở cửa hàng ăn uống quốc doanh tại ngã tư đường Mậu Thân cắt ngang đường quốc lộ 1 chạy ngang qua khu hai đại học Cần Thơ mỗi lần xếp hàng người ta chỉ bán cho mỗi người một ổ bánh mì không còn mua bánh mì thịt thì chỉ được nửa ổ. Chúng tôi mua bánh mì không vì như vậy mới đủ êm cho cái bao tử luôn réo gọi đòi ăn. Mua xong thì kéo nhau vào quán cà phê trước cổng trường gọi mỗi đứa một cái đen đờ mi và một gói thuốc do nhà quán tự quấn lấy. Ăn bánh mì và nhâm nhi cà phê. Toàn là thứ mạt hạng nhưng so với cánh sinh viên cùng khóa tôi với Đỗ Minh lúc đó cũng như ông hoàng. Đã vậy cứ cuối tuần chúng tôi lại xếp hàng dùng giấy chứng nhận quân nhân chuyển ngành mua hẳn một cái đầu heo về nấu cháo. Tôi cũng không hiểu vì sao dạo ấy sức ăn của tôi khỏe như hùm. Hai thằng với một hai người bạn nữa vậy mà chúng tôi giải quyết gọn hơ cả cái đầu heo bành xá ná. Lại còn chuyện bánh cam chuối chưng bánh bò xôi vò xôi đậu phụng. Bấy giờ có một người phụ nữ nhà ngoài cầu Rạch Ngỗng sáng trưa chiều tối bao giờ cũng đội một thúng hàng quà vào ký túc xá bán cho sinh viên. Chị là người đàn bà tốt bụng chẳng biết vì cơn cớ gì lại rất quý tôi tôi có thể ăn bánh cam bánh bò ăn xôi ăn chuối chưng mặc sức rồi cứ để đấy lúc nào có tiền thì trả. Mà cách buôn bán của chị cũng lạ. Sinh viên có thể đổi cả đường sữa thuốc lá Vàm Cỏ tem thư kim chỉ… để lấy bánh cam bánh bò chị vẫn vui lòng như thường.

Hồi đó Đỗ Minh đã có người yêu sắp cưới là bác sĩ Tân ở bệnh viện Nam Ninh nơi mẹ cô ấy làm giám đốc. Tân tháng nào cũng gởi vào cho Đỗ Minh khoảng chục mét vải soa đen chục lon sữa bò với lủ khủ kim chỉ và tem thư. Chúng tôi đem tất ra chợ Ninh Kiều đổi thành tiền mặt và quyết tâm ăn xài cho kì hết. Thứ nhất là ăn như tôi đã kể bởi Đỗ Minh giống tôi sống là để ăn chứ khi về già có muốn ăn cũng không ăn được. Thứ hai là để uống. Chúng tôi hầu như tuần nào cũng vài lần chui vào cửa hàng ăn uống số 1(nơi mẹ Nguyễn Hồng Nam làm cửa hàng trưởng) gọi một hai món mồi hay cái lẩu thập cẩm với vài xị đế; lúc hứng thì đổi sang bia hơi bia Sài Gòn; thậm chí đôi lúc còn xuống nhà hàng nổi Ninh Kiều gọi mỗi đứa hai lý rượu ngoại. Còn chyện tổ chức nhậu nhẹt ban đêm tại ký túc xá thì không thể kể hết ra được. Thứ ba là đi xem phim. Cứ mỗi tuần một lần đi xem phim. Xem xong thì sà vào quán vừa nhậu vừa say mê bàn về bộ phim ấy.

Bấy giờ Đỗ Minh có một cái honda đam 50 và một cái máy ảnh toshiba nên chủ nhật nào tôi với Đỗ Minh cũng đi thăm má Năm ở Sáng Trắng. Má Năm sống với cô con gái út cô này bấy giờ khoảng hai mươi tuổi dáng người thanh mảnh có gương mặt đẹp và rất hiền. Cứ chúng tôi đến chơi là cô Út ở nhà lo nấu nướng. Trong rất nhiều món hai mẹ con má Năm đãi chúng tôi tôi thích nhất là món mắm lóc chưng ăn cặp với rau nhút sống. Nghe tôi khen má Năm chưng mắm ngon không chê được vào đâu má nói chưng mắm thì đừng có tiếc mỡ heo càng nhiều mỡ mắm càng ngon. Có lẽ bí quyết chưng mắm cá lóc là chỗ đó; nhưng phải nhớ chỉ chọn những con mắm to cỡ cổ tay là vừa to hơn nữa là cá lóc già nhỏ hơn nữa là cá lóc non con mắm ăn không mấy hấp dẫn. Con cá làm nên con mắm mà lại.

Con cá làm nên con mắm

Vợ chồng già thương lắm mình ơi

Chồng má Năm là du kích đã hy sinh thời dẫn quân giải phóng vượt lộ vòng cung xuân Mậy thân 1968. Má ở vậy nuôi con cho đến lúc đó.

3.

Chuyện về Đỗ Minh vẫn còn nhiều. Có lẽ tôi còn phải để dành cho một entry khác. Chỉ muốn nói thêm rằng năm 2000 khi tôi ra dự Trại sáng tác tại Hà Nội tôi đã gặp chú ruột của Đỗ Minh được chú cho biết Đỗ Minh lúc đó đã có hai con và đang công tác tại Đài truyền hình Nam Định đời sống kinh tế khá lắm.

Dzu- htt

hotinhtam

Gởi Phạm Thanh Hùng.

Chào Phạm Thanh Hùng!

Kể ra thì thời gian đi nhanh thật. Thoắt cái nhiều bạn bè thế hệ chúng ta nay đã lên ông bà nội ngoại cả rồi. Vậy mà công việc sao vẫn cứ thấy còn chồng chất tầng tầng lớp lớp. Nhìn lên thấy đường còn dài nhưng nhìn lại thì đã vù qua cả một chặng đường với biết bao nhiêu kỉ niệm.
Đúng là thời sinh viên của chúng ta vui buồn không biết sao mà nói. Dường như chỉ có năm 1977 và đầu năm 1978 là ăn uống đơ đỡ một chút chứ từ sau trận lụt 1979 thì đói vêu vao dài ra. Lúc bấy giờ Tạ Thu Hường là thủ quỹ của lớp tình cờ tôi phát hiện ra Thu Hường lúc nào cũng rủng rỉnh tiền bạc vậy nên cứ đói là đến hỏi mượn tiền. Thu Hường với ai ra sao tôi không biết nhưng với tôi tôi mượn bao nhiêu cũng được; nhưng cần phải nhớ điều này với Thu Hường thì phải giữ chữ tín thiếu một xu cũng không được.
Lớp mình còn có Loan quê Phụng Hiệp thì phải. Loan ốm và ít nói sống lặng lẽ. Cứ mỗi lần về nhà trở lên Loan thường đem cho tôi một chén thịt vịt kho chao và cả một hủ chao lớn do nhà tự làm lấy. Nhưng lặng lẽ nhất chắc chắn là Châu Lan Hương. Lúc đó tôi được cử làm Chủ nhiệm CLB thơ của Văn K2 nên Châu Lan Hương mỗi lần viết xong một bài gì đó vẫn thường đưa cho tôi xem trước.

Hùng nhắc tới cà phê đờ mi cà phê lưng chừng tự nhiên tôi lại nhớ tới mấy cái xe nước mía ở gần ngã tư. Thời đó uống ly nước mía cũng là ghê gớm lắm. Nước mía lúc đó họ có cho vào một chút sầu riêng nên thơm và béo kì lạ. Cả khoai lang nướng chuối nướng nữa chứ. Ngay trước cửa trường chứ đâu. Hai mươi xu một dĩa khoai lang nướng. Khoai nướng xong họ bóc vỏ đè cho vỡ ra dĩa rồi rưới nước cốt dừa lên. Chao ôi là ngon. Khoai lang nướng chuối nướng cứ rưới nước cốt dừa vào là thành cao lương mĩ vị tuốt. Ăn xong cứ chép miệng mãi vì thèm thuồng.

À mà tôi đã post lên một entry viết về Tới rồi đấy. Thanh Hùng vào đọc nhen!

Chúc Thanh Hùng và cả nhà vui khỏe hạnh phúc!

Phạm Thanh Hùng

Gửi anh Hồ Tĩnh Tâm

Chào anh Hồ Tĩnh Tâm!

Rất cảm ơn anh Hồ Tĩnh Tâm đã “reply” lại còn tặng cho Thanh Hùng những tấm ảnh mới nhất của Tới người bạn học và láng giềng trân quý của hơn 30 năm về trước!

Thời sinh viên của chúng mình nhanh chóng qua mau nhưng cũng đã để lại nhiều dư âm êm đẹp trong đời mỗi con người. Ở cái thời gian khổ những năm sau hòa bình nhiều khi phải rất chật vật với miếng cơm manh áo vậy mà tình cảm giữa con người với nhau lại như một quy luật bù trừ. Hùng vẫn nhớ nhiều buổi đến lớp dù trong bụng chỉ có cái “lưng chừng” của quán Trang (đường Lý Tự Trọng chắc anh từng biết) khác với ly xây chừng quen thuộc vậy mà nhiều bạn bè vẫn vững vàng ngồi suốt 5 tiết. Trưa về có khi hứng chí những Lê Trí Dũng Chim Văn Bé Lê Văn Lâm Nguyễn Công Khanh Đào Vinh Dũng … lại có thể rủ nhau tiếp tục vào quán hàn huyên trong tình trạng bụng đói meo! Kiểu uống cà phê cho đỡ đói này chắc chỉ có ở lớp sinh viên thời chúng mình. Nói về kiểu châm lưng chừng ly và cách gọi có một không hai này (nhiều khi vào quán chỉ gọi “cho cái lưng” là đủ) Hùng rất nhớ thời sinh viên của mình. Nhu yếu phẩm hằng tháng qui ra tiền đồng hầu như chẳng còn bao nhiêu sau khi đã trừ nợ cho chủ quán ! Nhiều năm sau khi ra trường có dịp trở lại Hùng có tìm đến nhưng quán xưa giờ không còn…

Tuy không ở ký túc xá nhưng thỉnh thoảng Hùng có vào chơi hoặc ở lại sau buổi họp hành để lai rai góp vui cùng các anh Cấn Xuân Tứ Đỗ Minh Lê Ngọ (Lớp trưởng) Tuấn “quắn” Nguyễn Viết Hoạt … Vẫn rất nhớ những bữa nhậu đơn sơ mà thắm tình ngày nào. Hi vọng trang blog của anh sẽ là chiếc cầu nối những tâm hồn bạn hữu sau 30 năm xa cách.

Thân gửi lời chào và chúc anh cùng gia đình một mùa hè vui tươi hạnh phúc!

hotinhtam

Gởi Phạm Thanh Hùng.

Chào Thanh Hùng!

Hồ Tĩnh Tâm tặng Thanh Hùng mấy tấm hình mới nhất của Tới nè. Xem hình sẽ thấy dù đã hơn 30 năm trôi qua kể từ ngày chúng ta chia tay nhau Tới vẫn không già đi mấy vẫn cứ phơi phới như thời sinh viên vậy thôi.

http://lh6.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TAl9R9KRDaI/AAAAAAAABJo/p7H4nIaiylw/DSC02424.JPG

http://lh6.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TAl9R5zxEII/AAAAAAAABJs/zEv4yukZOY4/DSC02435.JPG

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TAl9SI673zI/AAAAAAAABJw/f8uYboAGAZM/DSC02446.JPG

hotinhtam

Gởi Phạm Thanh Hùng.

Chào Thanh Hùng!

Nếu Thanh Hùng định viết dài thì tốt nhất là viết sẵn trong word rồi coppy dán vào đây là hay nhất vì như vậy không sợ thời gian lâu blog lại đòi khai lại số chuỗi kiểm tra. Trong trường hợp viết dài phần comment sẽ chuyển số chuỗi kiểm tra lúc đó Thanh Hùng nên coppy lại cho chắc ăn rồi nhấn F5 để có dãy số mới của chuỗi kiểm tra.

Tới nhà ở đường Phạm Hùng phường 9 TP Vĩnh Long. Nhà mặt tiền gần sát với nhà thờ tin lành cách cầu Tân Hữu khoảng 200 mét. Thanh Hùng cứ đến đó hỏi ai cũng biết về Tới cả đấy. Nhà cũng rất dễ nhận ra vì Tới có kinh doanh net trẻ con nó đến chơi game đông lắm.

Nếu có dịp thì Thanh Hùng tạo điều kiện để tôi đi Long Xuyên một chuyến nhen! Có thể nói về ca dao dân ca Nam Bộ với sinh viên thì tuyệt hay là nói về đặc thù ngôn ngữ Nam Bộ chẳng hạn.

Hùng yên Tâm nếu gặp bạn bè tôi sẽ nói để bạn bè biết và mừng cho Hùng. Như vậy theo như tôi biết lớp ta đã có ba tiến sĩ văn học rồi đấy. Phạm Thanh Hùng Nguyễn Hồng Nam Trần Chí Hồng Phương. Có gì Thanh Hùng bổ sung thêm thông tin nhen!

Trước hết tôi sẽ chuyển lời thăm hỏi của Thanh Hùng cho Tới.

MỘT NGÀY MỚI THIỆT VUI NHEN!

Phạm Thanh Hùng

Gửi anh Hồ Tĩnh Tâm

Hùng đã đọc bài kí rất hay của anh viết về Đỗ Minh và cũng đã viết một comment khá dài để gửi anh nhưng giữa chừng rớt mạng nên mất hết đành phải đánh lại vài dòng này.

À anh Tâm ơi khi nào bộ môn có kế hoạch tổ chức gặp gỡ nhà văn Hùng sẽ mời anh đến Đại học An Giang. Mấy hôm nay anh có gặp Tới không? Nhớ gửi lời thăm hỏi của Hùng nha. Và những Hà Kim Dung Kim Cúc (nhỏ) Kim Liên Thu Thủy Thanh Thủy Tươi Thị Như Thụy... nữa nhé.

Thân chào anh!