kỉ niệm với Bua Khưa- Chu Thùy Liên thành phố Điện Biên



Lúc này là 23 giờ tại nhà ăn của Nhà khách Ủy ban nhân dân thành phố Điện Biên sau khi anh em mình rời khỏi buổi liên hoan tối ở một nhà hàng lớn tại trung tâm thành phố trở về Bua Khưa còn nhớ chứ. Ai đó đã tặng tụi anh hai chai rượu mật gấu vậy nên tụi anh mới ngồi lại với nhau vậy nên mới được gặp em thêm lần nữa trong đêm.  Cũng đâu có ồn ào gì phải không em. Chỉ có anh nhà thơ Hồ Thanh Điền nhà thơ Kim Ba nhà thơ Trần Thế Vinh nhà văn Nguyễn Ngọc tư và em là Bua Khưa- hoa sen trắng của núi rừng Tây Bắc.





Đêm ấy em và Nguyễn Ngọc Tư cũng uống cùng với tụi anh nhưng hình như hai người  không hề biết say thì phải. Men rượu san lùng ngây ngất thấm vào từng mạch máu người bên người chỉ thấy yêu thương nhau nhiều hơn muốn nói với nhau nhiều hơn những lời hiền như hoa mộc miên của núi những lời ấm như bếp lửa nhà sàn những lời buộc chặt lấy nhau như cột chỉ cổ tay và âm vang tiếng đàn môi tiếng khèn tiếng sáo.



MỘT LẦN NẬM PỊA VỚI BUA KHƯA

 

5 giờ sáng ngày 21 tháng 5 năm 2007 chúng tôi chia tay Hội Văn học Nghệ thuật Sơn La thẳng tiến lên Điện Biên. Trời Tây Bắc không hiểu sao mới tháng 5 đã buông mưa liên tục suốt mấy ngày liền kể từ khi đoàn chúng tôi ra tới Hà Nội rồi lên Hòa Bình. Hôm nay cũng vậy. Buổi sáng hơi núi bốc lên ngùn ngụt con đường cứ chìm đi trong sương bồng bềnh bồng bềnh. Đến 9 giờ thì một cơn mưa dội xuống ào  ào như trút nước. Kiểu này không khéo lại kẹt cứng giữa đường vì đá lăn đất lở.

 

Quả nhiên lên gần tới đỉnh đèo Pha Đinh thì kẹt cứng. Cả một đoàn vừa xe khách vừa xe tải ùn cả lại một đống. Người ta đã điều đến mấy chiếc xe ủi mấy chiếc máy xúc hì hục gầm rú làm việc suốt từ hừng đông nhưng dự kiến cũng phải tới trưa may ra mới thông đường được. Không biết làm gì tôi cùng Thu Nguyệt Nguyễn Ngọc Tư Ngô Khắc tài Kim Ba Vũ Hồng Trần Thôi Song Hảo Nguyễn Lập Em Anh Đào thả bộ xuống bản Nà Lầu(Mường É) lang thang giết thời gian.

 

Đến gần trưa nghe tiếng súng bắn báo thông đường tất cả nhảy cẩng lên vì sướng bởi ai cũng lo phải ngủ qua đêm trên đỉnh đèo. Để giành giật lại thời gian bị mất tài xế nhấn ga ngốn đường đèo quanh co ào ào thấy bắt chóng mặt. Nhưng nhờ vậy khi đến Mường Phăng chúng tôi vẫn còn tranh thủ vào thăm căn cứ chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và tướng Vi Quốc Thanh(trưởng đoàn cố vấn quân sự của hồng quân Trung Quốc) được hơn hai tiếng.

 

15g45 chiều hôm ấy chúng tôi đặt chân lên thành phố Điện Biên.

Nhận xong phòng mặc cho mọi người lo tắm rửa và nghỉ ngơi tôi một mình xách máy đi lang thang chụp ảnh. Tôi chụp cho đến lúc đầy ắp cái thẻ 2Gb thì trở về. Và ngay lúc ấy tôi đã đến một tiệm net để đổ ảnh vào cái ổ cứng rời 250 Gb. Anh chàng đứng máy là sinh viên làm thêm thế nào đó lại nhận ra tôi nhờ đọc các truyện ngắn của tôi trên tuần báo văn nghệ trung ương. Mừng quá anh ta cứ rối lên. “Để cháu làm cho chú. Cháu thích giọng văn của chú lắm”. Nhưng mà khổ chính vì sự nhiệt tình quá đáng ấy chàng trai lớ ngớ thế nào đã làm mất sạch của tôi 2 Gb dữ liệu ảnh. Đứt ruột nhưng còn biết làm thế nào được.

 

Bù lại trong bữa cơm tối ở nhà hàng tôi đã gặp Bua Khưa- Chu Thùy Liên. Em nhận ra tôi vì tôi với em đã có lần dự Trại sáng tác với nhau ở Hà Nội. Có điều dạo ấy được dịp ra Bắc là tôi toàn trốn Trại đi chơi thành ra tôi cũng ít khi gần gũi chuyện trò với Bua Khưa.

 

Khi nhận ra em tôi nói.

 

- Bắt tay Bua Khưa cái nào!

 

Nghe vậy Bua Khưa nắm hai bàn tay lại đặt lên ngực.

 

- Tay em có tội gì mà anh bắt? Anh có nắm tay em thì nắm.

 

Em đưa bàn tay phải cho tôi. Tay em mềm và ấm. Giọng nói của em cũng mềm và ấm. Cả nụ cười của em cũng mềm và ấm. Đến ánh nhìn cũng vậy cũng mềm và ấm. Em là Bua Khưa mà. Em là hoa sen trắng của Tây Bắc mà. Bua Khưa. Bua Khưa- Chu Thùy Liên. Người đẹp lung liêng lúng liếng của núi rừng Tây Bắc.

 

Bua Khưa đem đến cho tôi một bát đồ ăn đầy ắp món gì đấy nhìn sánh lên màu xanh đen bốc thơm mùi gừng mùi mắc khén mùi húng lìu mùi thảo quả.

 

- Nậm pịa đấy. Anh phải ăn cho hết để giữ cái bụng tốt để vui với Nậm Rốm với Mường Thanh với Điện Biên với Bua Khưa. Bua Khưa mời đấy!

 

À ra đây là nậm pịa. Nghe nói từ hồi nảo hồi nào tới giờ mới được Bua Khưa mời ăn. Mà... sao nó đắng thế nhỉ. Lại lổn nhổn nào lòng   nào dạ dày nào cuống tim nào huyết nào những gì gì ấy.

 

- Nậm pịa dê núi Điện Biên đấy. Ăn nó để không bị ngã nước đấy. Ăn nó tốt cho cái bụng lắm đấy.

 

Vậy thì ăn. Bua Khưa nói dẻo như nếp nương Mường Lay nói thơm như rượu San Lùng nói đẹp như người tấm lòng người Hà Nhì nói hay như đồng đất Ô Quy Hồ nói mềm như suối Mường Hum nói ấm như mây trắng Mã Kì Hồ. Không ăn thì uổng lời ấm áp lời mềm mại của Bua Khưa biết mấy. Ăn vào mới biết nậm pịa sau đắng là ngọt sau nồng nàn lá thấm đậm sau bốc khói ngùn ngụt là lắng lại của tình đất tình người. Của Bua Khưa- Chu Thùy Liên- thành phố Điện Biên. Của Bua Khưa hoa sen tây Bắc.

 

Bua Khưa ơi anh sẽ đem theo tình em về đồng bằng châu thổ nha em!

 

Dzu- htt

 


Mau thật đấy! Mới đó mà đã ba năm. Ba năm từ cái đêm anh đọc thơ cho em nghe và anh. được nghe em đọc thơ được em chép thơ tặng cho anh. Vụt một cái con chim gua đã bay đi. Vụt một cái tiếng đàn môi đã trôi đi. Vụt một cái câu sili đã trở thành kỉ niệm. Thế nhưng bài "Tằng Cẩu" của em thì mãi mãi vẫn còn trong sổ tay của anh trong tâm cảm của anh.



TẰNG CẨU

 

Biết anh từ thuở trời tròn như hoa nấm

Biết anh từ thuở đất dựng ba cột chống trời

Ai ngỡ tóc dài trâm cài

Ràng cuốn tình anh

Ai ngỡ hoa nhà mình

Nở hoa sàn nhà khác

Để chăn đêm lạnh lùng

Em hóa thành Khun Lù nàng Ủa chờ

 

Chu Thùy Liên

22.5.2007

 

Bài thơ em chép trong đêm tặng anh hay quá Bua Khưa ơi !

Viết thật như cây rừng như lá rừng như hoa rừng. Viết da diết như con suối bắt nước từ nguồn chảy trong veo trong vắt vào lòng người. Viết đau như móng vuốt con gấu ngựa cào rách thân cây cổ thụ. Người em yêu « từ thuở trời tròn như hoa nấm » người em yêu từ thuở « đất dựng ba cột chống trời » người ấy đã dại dột từ bỏ tình em « tóc dài trâm cài » đi « nở hoa sàn nhà khác ». Vậy thì tiếng đàn môi em còn thổi  cho họ làm gì. « Chăn đêm lạnh lùng » em còn hóa nàng Ủa chờ mà làm gì.

Hay mà đau quá! Bua Khưa ơi!

 

Dzu

 


NGƯỜI ĐỨNG TRÔNG


Đã áo trùm áo hơi bén hơi
Mình đi đâu ta theo đấy 
Mình làm núi ta làm hang.
Mình làm tơ ta làm kén
Mình làm trăng sao
ta làm mây quấn  
Người tằng cẩu lên cao về nhà chồng
Ta thành người đứng trông.

Chu Thùy Liên
Điện Biên
ngày 13 tháng 12 năm 2008 





MÙA TRĂNG


Phố  
ly cà phê lấp loáng trăng
Quán vắng
một người ngồi 
Từng giọt lặng lẽ  rơi...  
Phố  
Mùa trăng lạnh1
gió vô tình chẳng thể biết
Từng giọt cà phê tái tê
Lăn vào thăm thẳm rừng./. 
 

Chu Thùy Liên
Điện Biên ngày 10 tháng 11/2008

.....................................

1. Người Hà Nhì chia năm làm 3 mùa: nóng lạnh ấm mỗi mùa 4 tháng 


 

Chu Thùy Liên và Điện Biên mùa ban trắng

 

hotinhtam

Gởi Khải Nguyên

Chào Khải Nguyên!

Dzu đã chỉnh sửa lại cho đúng tên tướng Vi Quốc Thanh rồi.
Cám ơn sự phát hiện kịp thời của Khải Nguyên nhen!

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-ta3tWpEI/AAAAAAAABt0/A1sSH--XuJ4/50380025.JPG

cánh đồng Mường Thanh

http://lh6.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-tbO1ewMI/AAAAAAAABt4/P_1_ML7OwEU/50380026.JPG

http://lh6.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-tbZUZL-I/AAAAAAAABt8/7aX3XtbOMVk/50380027.JPG

http://lh4.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-tbqhmpVI/AAAAAAAABuA/NhDhVgonV2E/50380028.JPG

http://lh3.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-tb3xYGCI/AAAAAAAABuE/TVhXdAEeMsU/50380029.JPG

hotinhtam

CÁM ƠN KHẢI NGUYÊN!

Khải Nguyên ơi!

May thiệt! Nếu Khải Nguyên không đọc và phát hiện đính chính thì anh lại mắc sai lầm về lịch sử. Nhỡ sinh viên vào xem mà nó cứ tưởng Hoàng Đạo Thúy là cố vấn Trung Quốc thì chết lớn về kiến thức lịch sử.

Cám ơn Khải Nguyên nhiều lắm nhen!

http://lh6.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-tM4dTdWI/AAAAAAAABtg/zQnvjizapPo/50380020.JPG

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-tNbsI9gI/AAAAAAAABtk/IR02p73N1JY/50380021.JPG

http://lh3.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-tNmkx_dI/AAAAAAAABto/517zPTAMsO4/50380022.JPG

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-tOc8UiVI/AAAAAAAABts/5zr-c3dDJWk/50380023.JPG

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-tOmvv-fI/AAAAAAAABtw/nPT1Hw1c-Dc/50380024.JPG

Khải Nguyên

Nhưng nhờ vậy khi đến Mường Phăng chúng tôi vẫn còn tranh thủ vào thăm căn cứ chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và tướng Hoàng Đạo Thúy (cố vấn quân sự của hồng quân Trung Quốc) được hơn hai tiếng.
--------
Thưa anh HTT!

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ: đ/c Hoàng Đạo Thúy là người Việt Nam và là Trưởng ban Thông tin Liên lạc của Sở chỉ huy Chiến dịch ĐBP (khi ấy đặt tại Mường Phăng). Còn tướng Vi Quốc Thanh mới là Trưởng đoàn Chuyên gia Quân sự Trung Quốc trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

hotinhtam

gởi Bua Khưa- Chu Thùy Liên

Chào Bua Khưa!

Anh vừa tập viết hai bài thơ theo sli theo lượn. Là anh lấy ý từ bài "Tằng Cẩu" của em đấy. Giọng điệu thì anh học từ em và từ các bạn của anh. Và em biết không hễ còn nhớ Bua Khưa là anh còn viết nữa. Viết cho đến ngày chúng mình gặp được nhau ngoài ấy. Viết cho đến ngày sao Hôm sao Mai gặp được nhau. Viết mãi. Viết mãi. Bua Khưa ơi!

http://lh4.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-sturCFcI/AAAAAAAABtE/NtR5z4w_Yd0/50380015.JPG

http://lh4.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-st9ptTEI/AAAAAAAABtI/Wa5XYHl6AFU/50380016.JPG

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-sud-IY6I/AAAAAAAABtM/QI3eDUXkMUc/50380017.JPG

xăm xăm nhà văn Đào Thắng. chống nạnh nhà văn Trần Thôi

http://lh4.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-suliChgI/AAAAAAAABtQ/HzAXm_6Z19g/50380018.JPG

từ trên đồi A1 nhìn xuống thung lũng Mường Thanh

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-suzBOMeI/AAAAAAAABtU/03GSLtjN3lk/50380019.JPG

chiến tích một thời

hotinhtam

Em ở đâu Bua Khưa

Tiếng khèn anh thổi sắp tàn đêm em có nghe Bua Khưa
Đêm dày lắm rồi rừng lạnh tái tê từng chiếc lá
Gió chui hết vào hang vào hốc chỉ buồn anh còn thức Bua Khưa
Buồn anh thức cùng tim anh khản tiếng gọi Bua Khưa
Em ngủ ở nhà nào mà tắt tiếng đàn môi
Con gió đi khắp mười rừng không biết em ở đâu
Con trăng đi khắp mười rừng không biết em ở đâu
Mường vắng em cỏ hoang mọc đầy cả ngõ
Con dao của anh lười không vào rừng
Mũi tên của anh buồn không bung khỏi nỏ
Con cáo con chồn vào bắt gà dưới sàn chó cũng không thèm sủa
Than bếp tắt cả ngày lửa cũng không thèm nhóm
Dòng suối cũng không chảy nữa
Chén rượu cũng không còn có bàn tay rót nữa
Em ở đâu Bua Khưa
Em ở đâu Bua Khưa
Em ở đâu Bua Khưa

hotinhtam

em còn ngủ quên ở rừng nào Bua Khưa?

Chim gua khảm khắc gọi bạn kiệt sức rồi Bua Khưa
Đêm của núi của rừng đêm của khe của suối
Đêm của gió đi hoang như anh tìm em quên hết tuổi
Đêm của trăng ngủ quên như em ngủ quên nơi nào
Con cá hớp phải vì sao kẹt mình trong hốc đá
Anh hớp phải bùa em hay em bỏ ngãi vào anh
Để anh rụng xuống ngực trần em như hoa gạo rụng từng nụ lửa
Vùi trong lều nương anh còn biết gì hơn nữa
Vậy mà em còn ngủ quên ở rừng nào Bua Khưa?
Anh sẽ quấn hết mây làm chăn ấm cho em
Anh sẽ gom gió ngàn làm nệm mềm cho em
Anh sẽ hái sao trời làm cườm đẹp cho em
Anh sẽ nhốt thời gian làm rượu nóng cho môi em uống say
Anh sẽ nâng Mã Pí Lèng lên cao làm quà tặng cho em
Cô đặc cả đêm buồn anh dâng hết cho em
Vậy mà em còn ngủ quên ở rừng nào Bua Khưa?

hotinhtam

LỜI CHA Chu Thùy Liên

LỜI CHA
Chu Thùy Liên

Tần tảo phấn trắng mực đen
Người miệt mài trên cánh đồng chữ nghĩa
Đêm đêm ấm giọng chuyện kim cổ đông tây
Người thường dặn:
Có đất và có trời có cha và có mẹ
Anh em đũa có đôi
Mâm mây song song nằm mâm nghiến song song ở
Đừng nói với nhau lời mật ong trộn lá ngón*
Đừng nói với nhau lời dao chém giáo
Đừng mang voi mình đi xéo vườn nhà người
Bạn bè cho một con nhớ tặng lại hai ba
Đi đứng trong cõi NGƯỜI
Chậm nhanh nhanh chậm lẽ đời
Người đó theo mây về với trời
khắc sâu trong tim con lời Người
Mai này cháu của ông khôn lớn
Con sẽ lại dặn chúng những điều cha đã dặn con
Điện Biên ngày 2 tháng 12 năm 2008
...............................
Lá ngón: là thứ lá độc chết người. Hai thứ trộn với nhau chết nhanh hơn.

http://lh3.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-sTPGfcuI/AAAAAAAABso/bCLx3CXQvHU/50380009.JPG

Bảo tàng Điện Biên Phủ

http://lh4.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-seQB3gRI/AAAAAAAABsw/oxBUrzMSnP0/50380010.JPG

http://lh3.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-seoOtJoI/AAAAAAAABs0/SJ_mIrDVIpo/50380011.JPG

đoàn nhà văn Nam Bộ trước Bảo tàng Điện Biên Phủ

http://lh3.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-se-hAHzI/AAAAAAAABs4/P3xT0Eo8izA/50380012.JPG

trái sang: nhà văn Nguyễn Lập Em nhà văn Anh Đào nhà thơ Thu Nguyệt nhà thơ Song hảo và cháu hướng dẫn viên

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-se5SiwqI/AAAAAAAABs8/rQOre1tClU0/50380013.JPG

hotinhtam

Tìm cha trong Nghĩa trang- thơ Chu Thùy Liên

Tìm cha trong Nghĩa trang
Chu Thùy Liên

Nghĩa trang
Ngút mắt mấy ngàn ngôi mộ vô danh
Tông Khao A1 Độc Lập*
Cha ơi nằm đâu?
Cho con một tiếng nắng gió.
---------------
* Tên các nghĩa trang ở Điện Biên

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-sSeaAh4I/AAAAAAAABsY/4i71e4SiozQ/50380005.JPG

nhà văn Vũ Hồng và nhà thơ Thu Nguyệt

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-sSRa4lcI/AAAAAAAABsc/EFZyUA6zGaA/50380006.JPG

vòm cổng nghĩa trang liệt sĩ Điện Biên Phủ

http://lh3.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-sSqixwxI/AAAAAAAABsg/Mhd---1pruA/50380007.JPG

nhà thơ Song Hảo trong bảo tàng Điện Biên Phủ

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-sS75GZvI/AAAAAAAABsk/9M2xOxxa42Q/50380008.JPG

hotinhtam

Xuân Chờ- thơ Chu Thùy Liên

Xuân Chờ
Chu Thùy Liên

Mang một bầu lẩu Xá*
đi tìm khăn piêu áo cóm
nhịp xoè rộn rã lâng lâng
Mừng thầm trái còn trao tay ước hẹn.
Ra đồng rau thiếu tay em hái
Nương cỏ thiếu người nhổ cây
Vợt để lâu không ai mang đi xúc cá
Nong mẹt đây mà em tôi đâu?
Sao thì xa núi một mình đơn lẻ
Mắt có thâu đêm không thể nhắm
Trăng soi chăn đệm mốc meo
Thang vẫn chờ tiếng chân bước nhẹ.
Tháng 3 năm 2009.
.......................
* Rượu cần

http://lh4.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-sE_ANl_I/AAAAAAAABsE/xVYoic5G1Ps/50370026.JPG

hầm chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ của đại tướng Võ Nguyên Giáp

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-sFFP9eUI/AAAAAAAABsI/71nZagDNs5o/50380001.JPG

viếng nghĩa trang liệt sĩ Điện Biên Phủ

http://lh6.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-sFTMJf1I/AAAAAAAABsM/224KeoNHMmc/50380002.JPG

trong nghĩa trang Điện Biên Phủ

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-sFpCrvQI/AAAAAAAABsQ/hfNsIcTWKbE/50380003.JPG

cổng nghĩa trang Điện Biên Phủ

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-sF4j6JEI/AAAAAAAABsU/KH4ZvZTaeD0/50380004.JPG

đồi A1

hotinhtam

BẠN ĐẾN NHÀ Chu Thùy Liên

BẠN ĐẾN NHÀ
Chu Thùy Liên

Ăn rau ngon như thịt
Không rượu mà vẫn say
Ba năm chẳng gặp trăng vẫn đầy
Bốn mùa chẳng thấy lòng vẫn nhắc
Cắt 2 dong
Bạn bè đến với nhau
Lời ngọt bằng sữa mẹ
Tình đằm như tình cha
Yêu thương nhau ngàn năm bền chặt
Đón được bạn nhà bốn mùa nở hoa
tháng 2 năm 2009

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-r0vVzkII/AAAAAAAABrw/6OrM-j8ICRw/50370011.JPG

xe chúng tôi kẹt tại đây mấy tiếng đồng hồ nhờ vậy mà biết thêm bản Nà Lầu Mường É

http://lh6.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-r06Z7hCI/AAAAAAAABr0/m7dZqC14FEY/50370012.JPG

người mặc quân phục đứng phía sau là nhà văn Đào Thắng

http://lh3.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-r1IpjrXI/AAAAAAAABr4/EZILMHjn688/50370019.JPG

áo bông là nhà văn Vũ Hồng

http://lh5.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-r1RQQ_QI/AAAAAAAABr8/RDrEoIWb59s/50370024.JPG

khách sạn ở Mường Phăng

http://lh4.ggpht.com/_vXeTSUG0CtA/TA-r1sl-2DI/AAAAAAAABsA/3CGb7mHeJD8/50370025.JPG

nhà văn Nguyễn Ngọc Tư mở mũi