về tập sách giới thiệu ca dao vừa biên soạn của Hồ Tĩnh Tâm

Lời Nói Đầu

 

Ca dao từ ngàn đời nay là một sản phẩm tinh thần của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được ra đời từ cuộc sống lao động sáng tạo của nhân dân do chính nhân dân sáng tác được truyền miệng từ đời này qua đời khác. Chính vì vậy chủ đề tư tưởng của ca dao rất phong phú phản ánh rất sâu sắc tư tưởng tình cảm của nhân dân trong cuộc sống thường nhật.

Được sự gợi ý của Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Mang Thít chúng tôi biên soạn cuốn sách nhỏ này ngõ hầu giúp bà con tìm hiểu thêm về một nét đẹp trong tâm hồn của nhân dân lao động khi nghĩ về tổ quốc nghĩ về tình cảm gia đình làng xã; từ đó giúp mỗi người mỗi gia đình hiểu thêm phần nào về lẽ sống cao qúy mà chúng ta cần hướng tới để xây dựng cho mình một đời sống văn hóa lành mạnh mang đậm hồn dân tộc.

Bên cạnh những bài viết chúng tôi còn tuyển chọn 100 câu ca dao có chủ đề hướng tới lẽ sống cao đẹp cũng như nếp sống văn hóa của người xưa trong quan hệ vợ chồng gia đình làng mạc và đôi lứa. Sự lựa chọn của chúng tôi chủ yếu hướng vào kho tàng ca dao Nam Bộ với mục đích để bạn đọc dễ nhận ra vùng địa văn hóa của mình. Tất nhiên đã là ca dao thì chủ yếu là nói lên nếp nghĩ nếp làm của người xưa và vì như vậy nó không hoàn toàn phù hợp với lối sống mới hiện đại ngày nay. Tuy nhiên đây vẫn là những câu ca dao tiêu biểu cho lối sống thắm đượm nghĩa tình và đầy tính nhân bản của cha ông từ ngàn xưa để lại. Theo chúng tôi nó vẫn còn giá trị đến hôm nay và mãi mãi mai sau.

Do khuôn khổ có hạn chúng tôi không đặt ra những tham vọng lớn mà chỉ hướng vào một số vấn đề nhất định. Mong bạn đọc hết sức thông cảm khi tiếp nhận cuốn sách này.

 

                                        Người biên soạn

                                         Hồ Tĩnh Tâm   

 

 

TÂM SỰ VỚI NGƯỜI BẠN XA TỔ QUỐC

 

                                                                                 

Tôi có người bạn sống ở Misigan gởi thư về tâm sự: “Sống ở bên này cái gì cũng dư thừa nhưng lúc nào cũng như thiếu một cái gì- thiếu một cái gì đó không tìm thấy được. Như bát canh chua. Cũng con cá cũng vắt me mà sao nấu xong nó cứ lễnh lãng thế nào; không làm sao giống được bát canh chua xứ sở”.

Tôi hiểu anh lắm! Sinh ra và lớn lên ở miền đất cực Nam tổ quốc bây giờ phiêu dạt tận trời Tây làm sao không thấy trống trải bâng khuâng nơi quê xứ những con người xa lạ.

Anh kể tôi nghe: “Có những ngày nhớ quê qúa rủ nhau ngồi hát dân ca. Hát mãi. Hát mãi. Rồi bỗng nhiên tất cả oà ra khóc”.

Chao ôi! Những câu hát nôm na mà sao day dứt lòng người làm vậy.

 

Gió đưa gió đẩy

Về rẫy ăn còng

Về bưng ăn cá

Về đồng ăn cua.

Bắt cua làm mắm cho chua

Gởi về quê nội khỏi mua tốn tiền.

 

Có thế thôi. Giản dị có mấy câu thơ mà thành lời đất nước. Còn đâu những ngày vào sống giữa đồng đưng dích đất sình nướng con vịt lai rai vài ba xị đế; đập đầu con cá lóc  nướng trui uống với bạn hiền.

 

Đập con cá lóc nướng trui

Làm mâm rượu trắng đãi người phương xa.

 

Điệu lý ấy ta từng hát với nhau một thời. Giờ đây anh viết cho tôi những dòng trào nước mắt những dòng u ẩn của một người xa tổ quốc; sống như một kẻ mồ côi giữa một thành phố ồn ào bên kia bờ Đại Tây Dương xa thẳm.

 

Tôi muốn nhắc lại câu ca dao ngày xưa anh đọc cho tôi nghe khi hai đứa còn là học trò trường huyện.

 

Thà ăn bắp hột chà vôi

Còn hơn giàu có mồ côi một mình.

 

Anh đi tìm cái gì ở bên ấy? Tiền tài hay danh vọng? Tình yêu hay là hạnh phúc? Mẹ anh bây giờ già lắm rồi không thể nào vượt sóng trùng dương đến với anh được nữa. Anh có thể gởi tiền về. Gởi hàng về. Cái đó thì không khó lắm. Nhưng tiền bạc không thay được tình cảm con người. Chắc anh còn nhớ câu ca ngày xưa mẹ vẫn hát ru anh?

 

Ví dầu cá bống chặt đuôi

Tôm he bóc vỏ mà nuôi mẹ già.

 

Không! Điều đó thì anh sẽ không còn bao giờ làm được nếu anh không một lần trở về tổ quốc.  Anh có thấy cháy lên trong tim mình nỗi đau của câu hát dân ca:

 

Con cá lành canh bỏ hành thơm nhẹ

Sao anh đành bỏ mẹ anh đi?

 

Vậy đó! Con cá lành canh bỏ hành thì thơm. Còn anh bỏ mẹ ra đi thì mẹ được cái gì ngoài nỗi nhớ thương con mòn mỏi.

 

Chiều chiều chim vịt kêu chiều

Nhớ con biền biệt chín chiều ruột đau.

 

Mẹ thương anh vẫn chờ anh mòn mỏi. Vì có người mẹ nào lại không thương con cho được. Đứa con là núm ruột của mẹ cắt ra. Mẹ thương con mẹ dạy con từ thuở còn trong nôi.

 

Ví dầu cá lóc nấu canh

Bỏ tiêu cho ngọt bỏ hành cho thơm.

 

Ôi cứ nghĩ mà thương mà cồn cào gan ruột!

 

Mẹ già như chuối ba hương

Như xôi nếp mật như đường mía lau.

 

Chính vì hiểu lòng mẹ âm thầm chịu đựng cho con mà thế hệ con cái chúng ta đã bao đời thề với mẹ:

 

Ba tiền một khứa cá buôi

Cũng mua cho được mà nuôi mẹ già.

 

Bây giờ thì mẹ sẽ khó gặp lại anh cũng như anh sẽ khó nhìn tận mắt xem tóc mẹ đã thêm bao nhiêu sợi bạc. Có lẽ chính điều đó làm cho anh dù sống giữa đống của cải dư thừa vẫn cảm thấy thiếu một cái gì; và có lẽ cũng chính điều đó làm cho bát canh chua tự tay anh nấu cũng có bạc hà có khóm có giá có me… như anh nói mà vẫn cứ lễnh lãng làm sao. Bởi vì đúng như lời dân ca quê hương mộc mạc:

 

Canh chua điên điển cá linh

Ăn chỉ một mình thì chẳng biết ngon.

 

Tôi đọc thư anh tôi cảm động lắm khi mà anh khen nước mắm quê mình là món ăn thắm đượm nghĩa tình.

Chén nước mắm giản dị giữa mâm cơm mà đã bao đời không ai chê nó. Nó là trung tâm của một bữa cơm thường rau dưa quấy qúa. Nó cũng là trung tâm của một bữa cơm khách linh đình. Nó đi cả vào ca dao dân tộc.

 

Nước mắn ngon dầm con cá bẹ

Anh biểu em rình lén mẹ qua đây.

 

Nước mắm ngon dầm con cá đối

Em biểu anh chờ để tối em qua.

 

Chén nước mắm giản đơn là vậy mà đôi khi nó dấu trong đó cả một tấm lòng cả một lời tâm sự.

 

Nước mắm chanh dành ăn bánh hỏi

Qua thương nàng theo dõi mấy năm.

 

Không biết bây giờ ở bên đó anh có còn nhớ những bữa cơm thường thuở còn học trọ nữa không?

 

Mình về mình sắm cần câu

Câu con cá bống nấu rau tập tàng.

 

Hồi ấy ăn cơm với canh rau tập tàng mà anh cứ luôn mồm nghêu ngao đọc cho tôi nghe biết bao câu ca dao khen mấy món ăn đồng quê dân dã.

Nào là:

 

Thương chồng nấu cháo le le

Nấu canh bông bí nấu chè hột sen.

 

Nào là:

 

Muốn ăn bông súng mắm kho

Thì vô Đồng Tháp an cho đã thèm.

 

Rồi nào là:

 

Rau đắng nấu với cá trê

Ai đến lục tỉnh thì mê không về.

 

Hay:

 

Cá nục nấu với dưa hồng

Lơ mơ có kẻ mất chồng như chơi.

 

Tôi yêu anh vì anh thuộc nhiều ca dao nói về các món ăn đồng quê Nam Bộ. chính vì vậy tôi hiểu được nổi trống trải khổ đau dằn vặt của anh bây giờ.

Nhưng biết nói gì với anh được nữa khi mà tất cả những gì tôi muốn nói Mútxabátchaiép đã nói hết trong thơ của mình.

 

Đôi mắt không còn vẫn còn nghe tiếng hát

Đôi tai không còn vẫn còn thấy cầu vồng

Tay kia không còn liên hoan còn nhảy múa

Chân kia không còn ôm bạn trong vòng tay.

Ai không còn không còn gì nữa

Thì lòng đất mẹ nghỉ ngơi

Tổ quốc mà không có

               Tổ quốc mà không có

Biết làm gì người ơi!

 

HTT

                                                                                               

MẸ GIÀ NHƯ CHUỐI BA HƯƠNG

  (Kính tặng mẹ yêu dấu của con)

 

 

Không biết tự bao giờ ca dao ta có câu:

 

Mẹ già như chuối ba hương

Như xôi nếp mật như đường mía lau.

 

Xưa nay người ta vẫn thường nói “sức khỏe đi theo quy luật của nước trí tuệ đi theo quy luật của lửa”. Câu ấy có nghĩa là tuổi càng cao sức khỏe càng yếu nhưng kinh nghiệm đường đời càng thêm tích lũy. Chính cuộc sống và thử thách của thời gian đã làm nên điều đó.

 

Gừng càng già càng rụi càng cay

Anh hùng càng cực càng dày nghĩa nhân.

 

Ấy vậy mà câu hát sau sao nghe nao lòng nao dạ:

 

Mẹ già như chuối chín cây

Gió lay mẹ rụng con rày mồ côi

Mồ côi tội lắm ai ơi

Đói cơm khát nước biết người nào lo.

 

Hẳn đó phải là câu ca dao tuổi thơ ta thường hát. Thuở ấy mẹ nắm tao nôi ru ta dạy ta bài học i tờ đầu tiên về cuộc sống:

 

Ví dầu cầu ván long đinh

Cầu tre lắc lẻo ghập ghình khó đi

Khó đi mẹ dắt con đi

Con thi trường học mẹ thi trường đời.

 

Hai thân sinh thành ra ta nuôi dưỡng ta nên người công lao ấy sánh tày non cao biển rộng.

 

Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

 

Làm sao ta quên được lời mẹ ru ta chỉ bảo cho ta bằng lời ru của mẹ.

 

Ví dầu cá lóc nấu canh

Bỏ tiêu cho ngọt bỏ hành cho thơm.

 

Ta bắt đầu lớn lên từ những bài học “nhỏ nhoi” như vậy. Tình mẹ nâng cánh võng thuở nào đã thành gió nâng cánh diều đời ta bay bổng. Từ chiếc cầu tre của quê nhà nghèo khó ta đi qua những dề lục bình tím ngát tìm tới những phương trời xa rộng thốt một hôm nào đó lòng ta chợt nhớ:

 

Mẹ già ở túp lều tranh

Sớm thăm tối viếng cho đành dạ con.

 

Mẹ ơi! Chính mẹ đã dạy cho chúng con niềm hiếu thảo thiêng liêng mà chúng con không bao giờ quên được. Bởi vì mẹ là mẹ của con và con là con của mẹ. Dù đi đâu ở đâu làm sao lòng con xa rời được mẹ.

Lời ca dao xưa nao niết tới cồn cào gan ruột.

 

Thà ăn bắp hột chà vôi

Còn hơn giàu có mồ côi một mình.

 

Một chén cơm gạo mới một cọng bông súng trên đồng có con có mẹ sum vầy mới thành được bữa cơm thường nhật ấm áp. Lời thơ xưa vẫn rưng rức lòng con như ngọn lửa.

 

Canh chua điên điển cá linh

Ăn chỉ một mình thì chẳng biết ngon.

 

Nay mẹ tuổi cao sức yếu còn chúng con đã chân cứng đá mềm nhưng lòng con vẫn nhớ:

 

Ba tiền một khứa cá buôi

Cũng mua cho được mà nuôi mẹ già.

 

Nghiêng nghiêng trong chiều nắng hàng cau những câu ca lấp lánh hoàng hôn tuổi mẹ:

 

Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa

Miệng nhai cơm búng lưỡi lừa cá xương.

 

Những ngọn lửa ân tình cháy lên cháy lên; những giọt đời đọng xuống lòng con như giọt giọt phù sa đỏ rực.

 

Tôm càng bóc vỏ bỏ đuôi

Giã gạo cho trắng mà nuôi mẹ già.

 

Lâu lắm rồi từ khi mẹ thả neo vào miệng con bằng núm vú chúng con lớn lên bú tong teo cả lồng ngực mẹ nay chợt nghe lòng mình ngân lên nao niết lời ca dao dân dã.

 

Đói lòng ăn đọt chà là

Để cơm nuôi mẹ mẹ già yếu răng.

 

Ai đó hôm nay ngồi ru con chòng chành cánh võng. Lời ru chao qua chao lại đòng đưa suốt cả năm canh chày. Lời ru như mưa tự chín tầng trời rưới xuống lòng ta niềm thổn thức tới chạnh lòng xao xuyến.

 

Thương mẹ nhớ cha như kim châm vào dạ

Nghĩ đến chừng nào lụy hạ tuôn rơi.

 

Chợt thấy bùng lên lời trẻ thơ tập tảnh ru em vút vút bay lên sau lũy tre làng.

 

Má ơi đừng đánh con hoài

Để con kho cá bằm xoài má ăn.

 

Tuổi thơ làm sao hiểu được ngọn “roi thương” của mẹ. Mãi mê đuổi bướm cầu ao. Mãi mê bắt chuồn chuồn bờ giậu. Cả mãi mê giang nắng khét trưa hè đi đổ dế. Mẹ gọi về. Vậy là oà ra khóc. “Thương cho roi cho vọt ghét cho ngọt cho bùi”. Chừng lớn lên như chim sáo sổ lồng bấy giờ nhìn vọng qua sông ngóng về quê mẹ chợt nghe lòng mình bồn chồn khúc hát xốn xang.

 

Con cá đối nằm trong cối đá

Chim đa đa đậu nhánh cây đa

Chồng gần sao không lấy lấy chồng xa

Một mai mẹ yếu cha già

Chén cơm bát nước bộ kỷ trà ai dưng.

 

Bến vắng chiều mưa nghe trái bần rơi xuống nước nao niết chim bìm bịp kêu nước lớn nước ròng chợt đau thắt nỗi niềm không thể nào nguôi được.

 

Chiều chiều chim vịt kêu chiều

Nhớ về quê mẹ chín chiều ruột đau.

 

Chim vịt bay lên từ sông Tiền sông Hậu. Những cánh chim bay rợp rợp nắng trời. Thấp thoáng giăng trâm bầu. Mịt mùng rừng dừa nước. Xanh biếc xanh ngần hàng bần chát bần ổi. Vàng tới xốn xang mùa bông điên điển trên cánh đồng ngập lũ. Chạnh lòng thương những mái nhà hụp hửi loi ngoi trong nước lũ mà vẫn hiền như nấm rơm thơm như chuối chín. Ai đó trầm ngâm tự nhủ với lòng:

 

Quyết lòng lập miễu chạm rồng

Đền ơn phụ mẫu ẵm bồng ngày xưa.

 

Ta tập hiểu lòng người để tự hiểu lòng mình nghĩa thờ cha kính mẹ. “Mẹ cha nuôi con bằng trời bằng bể con nuôi cha mẹ con kể từng ngày”. Giọt nước mắt dẫu muộn màng cũng không lau khô hết được. Âm âm đâu đó cháy lên từ ruột đất lời ca dao bồng bềnh trên cánh võng.

 

Nuôi con khó nhọc đến giờ

Lớn lên con phải biết thờ hai thân.

 

Thờ hai thân là tôn thờ và phụng dưỡng. Đạo làm con lấy chữ hiếu làm đầu. Rễ hiền dâu thảo con cái hết lòng thờ mẹ kính cha ấy là chữ hiếu. Cũng như ca dao từng dạy ta khi ta còn chưa khôn lớn.

 

Một mai gặt lúa đem về

Thờ cha kính mẹ nhiều bề hiếu trung.

 

Nói sao cho hết ơn nghĩa sinh thành. Thôi cứ để lòng mình cháy bùng lên câu hát:

 

Mẹ già như chuối ba hương

Như xôi nếp mật như đường mía lau.

 

HTT

                                                                                       

BƯỚM VÀNG ĐẬU TRÁI MÙ U

 

      Một lần đang đi trên con đường hê hủng ổ gà tôi bất chợt vẳng nghe một giọng ru buồn rười rượi.

 

Ru em em hãy nín đi

Kẻo mà mẹ đánh em thì em đau

Em đau thì chị cũng đau

Bé mồm bé miệng kêu sầu với ai.

 

Lời ru đeo đẳng mãi trong tôi một nỗi buồn. Tôi cứ hình dung ra cảnh những gia đình con đàn con đống nheo nhóc một bầy lít nhít những đứa trẻ bụng ỏng đít beo lê la vọc đất cát chờ mẹ đi ruộng về. Mà cái cảnh ấy ở nông thôn ta còn phổ biến lắm. Con gì đâu mà đông vậy. Đã út mười ba mười bốn còn út chót út mót út sót út thêm. Ôi chao là tội!

 

Bốn con ôm bốn chân giường

Mẹ ơi mẹ hỡi mẹ thương con nào.

 

Thương thì hẳn là thương cả nhưng đông con qúa làm sao thương cho đều cho đặn. Tình thương với trẻ đâu chỉ là tình thương từ ánh mắt từ cái vuốt ve dịu dàng. Tình thương còn ở cơm ăn áo mặc. Ăn sao cho đủ lớn đủ khỏe. Mặc sao cho đủ ấm đủ đẹp với con người ta. Chính vì vậy mà những người mẹ đông con hơn ai hết họ hiểu thấm thía nỗi khổ phải bươn chải kiếm từng hột gạo.

 

Ví dầu cầu ván long đinh

Cầu tre lắc lẻo ghập ghình khó đi

Khó đi mẹ dắt con đi

Con thi trường học mẹ thi trường đời.

 

Thi trường đời kiếm đủ gạo nuôi con hẳn là khó khăn vất vả. Thời buổi củi quế gạo châu thi trường đời lại càng cơ cực. Chẳng thế mà người mẹ sau những năm tháng lặn lội làm ăn xuôi ngược đã cất lên lời than đứt ruột:

 

Mỗi ngày ba bận chống chèo

Vì ai vú xếch lưng eo hở chàng.

 

Vì ai nữa. Vì cái khổ quần quật lo kiếm tiền nuôi đàn con đang sức ăn như tằm ăn rỗi. Chính vì vậy với những vợ chồng nghèo đông con mới ngoài bốn mươi chút đỉnh trông họ đã già cả hom hem tới mức khó đoán ra tuổi tác.

Ca dao ông bà có câu:

 

Gái một con trông mòn con mắt

Gái hai con con mắt liếc ngang

Ba con cổ ngẳng răng vàng

Bốn con quần áo đi ngang khét mù

Năm con tóc rối tổ cu

Sáu con yếm trụt váy dù vặn ngang.

 

Cứ cái đà ấy rồi thì không biết người mẹ sẽ ra sao. Trăm dâu đổ đầu tằm. Người mẹ là người lãnh đủ cơ cực trong cuộc sống gia đình. Đôi khi chỉ vì nhan sắc lụi tàn mà ngươi vợ còn bị chồng hắt hủi.

 

Gió đưa bụi chuối sau hè

Anh theo vợ bé bỏ bè con thơ.

 

Biết bao người vợ người con đã lâm vào cảnh ấy. Họ cam chịu hay họ làm dữ như trong lời ca dao sau:

 

Ví dầu tình bậu muốn thôi

Bậu gieo tiếng dữ cho rồi bậu ra.

Bậu ra cho khỏi tay qua

Cái xương bậu nát cái da bậu mòn!

 

Cam chịu thì cực cả đời. Làm dữ cũng không xong. Đành dằn lòng tự mình an ủi lấymình.

 

Ai làm cho cải tôi ngồng

Cho dưa tôi khú cho chồng tôi chê.

Chồng chê thì mặc chồng chê

Dưa khú nấu với cá trê ngọt lừ.

 

Khổ vậy đấy cái nỗi đông con! Thời nay đừng ai dại dột nói rằng “trời sanh voi trời sanh cỏ”. Voi nhiều qúa đứng lền khên chật đất còn đâu ra cỏ mà ăn. Và cũng đừng ai khư khư quan niệm “nhất nam viết hữu thập nữ viết vô”. Các cụ xưa có dạy rằng:

 

Trai mà chi gái mà chi

Sanh con có ngãi có nghì thì hơn.

 

Trở lại lời ru tôi chợt gặp trên đường lòng tôi cứ nao nao nỗi buồn khó tả về nạn tảo hôn còn khá phổ biến ở nông thôn. Nó lặn vào ca dao rưng rức.

 

Lấy chồng từ thuở mười ba

Đến năm mười tám em đà năm con

Ra đường thiếp hãy còn son

Về nhà thiếp đã năm con cùng chàng.

 

Biết nói gì được nữa. Xin hãy nhớ câu này mà nghiền ngẩm:

 

Bướm vàng đậu trái mù u

Lấy chồng càng sớm lời ru càng buồn.

 

Ôi con bướm vàng! Hãy bay đi! Bay đi!

HTT

 

                     ĐẠO LÀM CON CHO TRÒN CHỮ HIẾU

 

                                                                                       

Ca dao xưa của ông bà ta có câu:

 

Con người có tổ có tông

Như cây có cội như sông có nguồn.

 

Từ thuở xa xưa các bậc thánh hiền đã dạy: đạo làm con phải cho tròn chữ hiếu. Hiếu thảo là mối luân thường rất lớn được lấy làm đầu trong trăm nết hay của con người. Trong nhà mà không biết yêu thương kính trọng cha mẹ ra đường còn biết thương ai? Chính bởi điều đó mà cổ nhân xưa đã soạn ra sách “Nhị thập tứ hiếu” làm phương châm cho đạo làm con. Vậy cũng là hay lắm thay.

 

Nuôi con khó nhọc đến giờ

Trưởng thành con phải biết thờ hai thân.

 

Chữ thờ phải hiểu là thờ phúng phụng dưỡng. Cha mẹ về già răng long tóc bạc; tâm lý chung là sợ bị sống cô đơn không người chăm sóc khi ốm đau bệnh hoạn. Có lẽ vì vậy mà thời xưa ông bà ta đôi khi cũng có những quan niệm rất phong kiến cổ hủ như: “Nhất nam viết hữu thập nữ viết vô”. Bởi vậy mới có câu:

 

Con gái là con người ta

Con dâu mới thiệt mẹ cha mua về.

 

Nhưng dẫu làm sao đi nữa đạo làm con cũng phải lo cho tròn chữ hiếu. Bởi vì “Công cha như núi Thái Sơn nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”. Công sinh thành và dưỡng dục của cha mẹ đối với con cái là rất to lớn. Cổ nhân đã có lời răn: “Mẹ cha nuôi con bằng trời bằng bể con nuôi cha mẹ con kể từng ngày”. Sự thật đau lòng đó xét từ cổ kim đời nào cũng có. Những đứa con không biết hiếu thảo với cha mẹ luôn bị người đời coi khinh gọi là “đồ bất hiếu”. Chẳng vậy mà cụ tú Hà Nam đã từng hạ bút để lại một câu nhớ đời:

 

Nhà kia lỗi đạo con khinh bố

Mụ nọ chanh chua vợ chửi chồng.

 

Trong kho tàng ca dao dân ca ta thấy có rất nhiều câu ca khúc hát nhắc nhở cháu con về chữ hiếu.

 

Mẹ già ở túp lều tranh

Sớm thăm tối viếng mới đành dạ con.

 

Thăm viếng cha mẹ- nhất là trong các dịp Lễ Tết cúng quãy- được coi như là một bổn phận của con người trong đạo làm con. Thăm viếng cốt ở tấm lòng thành đâu cốt ở đồng qùa tấm bánh. Con cái cũng phải tùy theo hoàn cảnh từng người mà thăm viếng sao cho phải đạo chứ tị nạnh lẫn nhau thì còn đâu là đạo lý.

Nước ta phần đông nhân dân theo đạo Phật nên có câu:

 

Tu đâu bằng tu tại nhà

Thờ cha kính mẹ ấy là đi tu.

 

Kẻ chân tu trước hết phải là người biết yêu thương cha mẹ không muốn rời xa cha mẹ khi cha mẹ đã trăng tà bóng xế. Bài ca dao sau đây nói lên sâu sắc điều đó:

 

Con cá đối nằm trong cối đá

Chim đa đa đậu nhánh cây đa

Chồng gần sao không lấy lấy chồng xa

Một mai mẹ yếu cha già

Bát cơm đĩa cá bộ kỷ trà ai dưng.

 

Mẹ cha lúc tuổi già sức yếu miếng ăn thức uống là rất cần thiết để bồi bổ sức khỏe để chống lại bệnh tật. Ca dao cũng có nhiều câu nói về điều dó.

 

Ví dầu cá bống chặt đuôi

Tôm he bóc vỏ mà nuôi mẹ già.

 

Hay:

 

Ba tiền một khứa cá buôi

Cũng mua cho được mà nuôi mẹ già.

 

Nhưng chữ hiếu không chỉ có vậy. Ước muốn lớn nhất của các bậc sinh thành là muốn con cái dâu rễ hòa thuận ăn nên làm ra thành đạt trong cuộc đời. Vì lẽ đó mà hầu như cả cuộc đời mẹ cha đều sống vì con phấn đấu cho con.

 

Ví dầu cầu ván long đinh

Cầu tre lắc lẻo ghập ghình khó đi

Khó đi mẹ dắt con đi

Con thi trường học mẹ thi trường đời.

 

Thời nay nhiều nguời con được cha mẹ chăm lo chu toàn mọi thứ sướng qúa mà quên mất nỗi vất vả của mẹ cha. Đi học thì chỉ chăm chắm xin tiền se sua đua đòi với bè bạn. Sống ngoài đời thì trác táng tỏ ra tay anh chị. Kết cục là cha mẹ lãnh đủ.

Ông bà ta từng nói:

 

Con tài lo láo lo kiêu

Con ngu thì lại lo sao kịp người.

 

Như vậy đạo làm con muốn cho tròn chữ hiếu thời đời nào cũng vậy phải biết tu thân tích đức chăm chỉ học hành để làm rạng danh cha mẹ.

Ca dao xưa có câu:

 

Cá không ăn muối cá ươn

Con cãi cha mẹ trăm đường con hư.

 

Cha mẹ khó nhọc nuôi con cha mẹ mỏi mòn mong con khôn lớn. Khi lớn lên con cái phải nhớ đền ơn cha mẹ trả hiếu chín chữ cù lao cho cha mẹ.

 

Bao giờ cá lý hóa long

Đền ơn cha mẹ ẵm bồng ngày xưa.

 

(còn tiếp)

 

                                                                               

hotinhtam

Gởi hangthuy.

SẺ CHIA CƠN ĐAU CÙNG EM
Hồ Tĩnh Tâm
Tặng hangthuy

Gió vẫn thổi dọc theo triền sông Hậu
Sao gió vô tình không không kể chuyện em tôi
Để bây giờ khi tôi biết chuyện rồi
Tay em đau đã mấy tuần không nhấc nổi.

Tôi buồn tủi tự thấy mình có lỗi
Kỉ niệm xưa còn lội ngược được đâu
Nhưng yêu thương qua năm tháng dải dầu
Còn nguyên vẹn bên sông đêm trăng vắng

Thị trấn buồn nghĩa đời còn sâu nặng
Em và thơ còn thấm đẫm từng đêm
Lời yêu thương còn rối vạt cỏ mềm
Có lẽ nào tôi vô tình khi em tôi đau nhức

Đời quăng quật ròng đêm tôi vẫn thức
Gió vô tình tôi vô nghĩa được chăng
Dẫu không đến cùng nhau tận chốn vĩnh hằng
Thì đến yêu thương không đi vào vô cảm

Người với người chẳng thể nào lãnh đạm
Em tôi đau mà buốt nhức tim tôi
Lang bạt kiếp mình qua núi qua đồi
Tôi dừng lại cùng em sẻ chia lời tháng hạ.

Vĩnh Long ngày 26 tháng 6 năm 2010
HTT

hotinhtam

Gởi hangthuy.

Chào hangthuy!

Quả thật là lâu nay anh rất ít đọc vnweblogs.com nên khi biết tin em bị viêm chu vi vai dẫn đến đau nhức cánh tay anh giật cả mình. Em đau thì cũng như là anh và bạn bè em và người thân trong gia đình em đau vậy làm sao mà cầm lòng được hả em.

Em nhắc khiến anh nhớ lại thời em vẫn hay vào blog của anh đọc và trò chuyện cùng anh qua các comments lắm. Thật lòng anh rất thích trò chuyện cùng em trên blog qua các comments vì khi đọc các comments của em anh biết là em đọc anh khá kĩ và viết cho anh rất tâm huyết lại vui dí dỏm và hài hước và lại rất tình cảm nữa.

Việc em trở lại viết cho anh anh rất vui và rất mong em lại tiếp tục thỉnh thoảng viết cho anh dù chỉ là một phần nhỏ của trước đây cũng được bởi anh biết là em cũng bận công việc nhà trường công việc gia đình và lại còn bạn bè của em trên vnweblogs.com nữa.

Dầu gì chúng mình cũng là bạn phải không em.

CHÚC EM VUI KHỎE VÀ MAU LÀNH BỆNH NHEN!

Cám ơn em đã quan tâm tới anh động viên anh! Anh thì dù thế nào trước sau cũng vẫn là Dzu Hồ Dzu thôi. Anh đã tin vào điều gì thì anh đeo đuổi đến cùng niềm tin ấy bởi vậy anh rất sợ bị đổ vỡ niềm tin em ạ. Tình yêu đối với anh cũng vậy. Em đừng bao giờ nghĩ anh viết gì là anh hoàn toàn sống như vậy nhen. Văn chương chỉ phản ảnh tâm hồn khát vọng yêu thương của anh còn trong cuộc đời anh vẫn cứ sống mòn hằng đêm với cái màn hình của anh. Nghĩa là anh và những đêm gõ mòn ngón tay trên bàn phím em ạ. Dzu trước sau vẫn là Dzu Hồ Dzu mà thôi.

Sông Hậu vẫn xuôi dòng đấy em. Thủy triều có lên xuống cũng chỉ là ở hạ nguồn mà thôi.

HY VỌNG RẰNG EM LẠI ĐẾN VỚI ANH!

hangthuy

Anh HỒ TINH TÂM !
Em vào thăm anh đây. trong các thể loại văn học dân gian em thích nhất là ca dao. Chợt nhớ lại những comment anh em mình đấu lý về ca dao trước kia rất vui anh nhỉ. Em cám ơn anh nhiều về bài thơ anh đã viết tặng em trong giai đoạn này . Nó là liều thuốc tinh thần rất quý cho em . Em chúc anh luôn vui khỏe và bình an.
Anh HỒ DZU kính mến!
Thật lâu rồi anh em ta mới gặp lại nhau. Bài thơ anh viết cho em chính là nguồn động viên tinh thần rất lớn đối với em. Đây là lần thứ hai em gặp phải căn bệnh ít giống ai; bên ngoài nhìn thì bình thường nhưng thực ra em không thể sinh hoạt cá nhân theo ý mình được anh ạ nhất là về đêm nhức đến không ngủ được; chính điều này làm em rất bi quan và gần như bế tắc không biết đến bao giờ bệnh mới khỏi. Bài thơ của anh gợi cho em về vùng ký ức đã xa.
"Tôi buồn tủi tự thấy mình có lỗi
Kỉ niệm xưa còn lội ngược được đâu
Nhưng yêu thương qua năm tháng dải dầu
Còn nguyên vẹn bên sông đêm trăng vắng"
Sông HẬU vẫn xuôi chảy hiền hòa và lục bình tím vẫn lặng lờ như thế . Mọi thứ đều theo quy luật của nó phải không anh. Dù thế nào em vẫn luôn cầu mong anh tìm được niềm tin yêu để lấp đi khoảng trống mơ hồ luôn hiện hửu trong anh.

hotinhtam

Cầu cứu máy phát điện

* Cắt điện không thông báo: phạt 3-7 triệu đồng
* Cắt điện làm bể hợp đồng

TT - Trước tình hình cung ứng điện vẫn tiếp tục căng thẳng sau ngày 21-6 Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng lại có chỉ thị yêu cầu tiết kiệm điện đồng thời đề nghị doanh nghiệp tăng cường dùng máy phát điện.

Trong khi đó được xem như “bảo bối” để xử lý các vi phạm trong cung cấp sử dụng điện nhưng nghị định mới Chính phủ vừa ban hành lại không đề cập gì khả năng các công ty điện phải đền bù thiệt hại nếu cắt điện sai phép.


http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=428644

Nhân viên cửa hàng bán máy phát điện trên đường Lý Thường Kiệt P.8 Q.Tân Bình TP.HCM chuẩn bị giao cho khách hàng. Tình trạng cúp điện kéo dài khiến người dân và các doanh nghiệp đổ xô đi mua và thuê máy phát điện - Ảnh: Xuân Trường

hotinhtam

Còn cắt điện nhiều hơn nữa

Chưa rõ cơ chế bắt lỗi “ông điện”

Mặc dù có nhiều bước tiến so với nghị định 74/2003 nhưng theo một số chuyên gia về điện nghị định 68/2010 vẫn cần phải hướng dẫn rất nhiều mới có thể thực hiện được đặc biệt là cơ chế để “bắt lỗi” các đơn vị phân phối bán lẻ điện cắt giảm cung cấp điện mà không thông báo trước gây thiệt hại.

Đặc biệt mức xử phạt đối với các đơn vị bán điện cao nhất 30-40 triệu đồng theo nhiều chuyên gia là không tương xứng với mức độ của hành vi và đối tượng vi phạm.

* Tổng công ty Điện lực TP.HCM cho biết đến nay chưa có trường hợp nào được ngành điện bồi thường thiệt hại do ngành điện gây ra như bị cắt điện không báo trước mà người dân hoặc doanh nghiệp xác định được mức thiệt hại. Ngành điện mới chỉ bồi thường một số trường hợp thiệt hại hư hỏng thiết bị điện do tăng điện áp do đóng mở điện không đúng quy định gây cháy thiết bị.

C.V.K. - V.H.
Trao đổi với Tuổi Trẻ chiều 22-6 một cán bộ có trách nhiệm của Tập đoàn Điện lực VN (EVN) cho biết do các hồ thủy điện đã về sát mực nước chết trong khi các tổ máy sự cố chưa kịp thời hòa lưới nên khả năng cung ứng điện của hệ thống đang ở mức thấp hơn cả một số ngày trước 20-6. Việc phân bổ sản lượng điện được tiêu thụ cho các tổng công ty điện lực miền các công ty điện lực cũng sẽ phải giảm nên nhiều nơi mất cân đối không còn ở mức 5-10% nữa mà tăng đến trên 20%. Vì vậy nhiều địa phương sẽ còn phải cắt điện mạnh hơn nếu thời tiết nóng trở lại và mưa vẫn chưa về.

Trước tình hình căng thẳng điện ngày 21-6 Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng đã ban hành tiếp chỉ thị thứ ba trong năm nay về vấn đề cung ứng tiết kiệm điện. Theo chỉ thị trên do thời tiết liên tục nắng nóng kéo dài nên nhu cầu tiêu thụ điện tăng rất cao. Tình hình thủy văn vẫn chưa được cải thiện nhiều hồ thủy điện đã xuống gần mực nước chết việc cung ứng của hệ thống điện quốc gia khó khăn nên vẫn phải tiết giảm tiêu dùng điện trên diện rộng trong cả nước.

Trong chỉ thị này Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng công bố cần tiếp tục khắc phục khó khăn và ngay cả sau thời điểm 20-6 các nguồn điện có được tăng cường “một phần” thì EVN vẫn phải tập trung lực lượng phát điện tối đa để nâng khả năng cung ứng điện cho sản xuất và tiêu dùng.

Đặc biệt trong chỉ thị ông Hoàng yêu cầu EVN chỉ đạo các tổng công ty điện lực chủ động trao đổi với các doanh nghiệp có máy phát điện diesel dự phòng nhất là hộ tiêu thụ điện lớn để các đơn vị này tự phát điện nhằm làm giảm khó khăn cho ngành điện. Dù điện đã bị cắt nhiều nơi nhiều thời điểm nhưng Bộ Công thương cũng chỉ thị EVN tiếp tục tăng tuyên truyền về tiết kiệm điện. Các tập đoàn Dầu khí Công nghiệp than - khoáng sản cũng được yêu cầu chủ động tăng tối đa phát điện khắc phục sự cố các nhà máy.

Trong động thái “mạnh mẽ” nhất từ trước đến nay ông Hoàng chỉ thị các doanh nghiệp tập đoàn kinh tế tổng công ty thuộc ngành nếu có nguồn điện dự phòng phải “có trách nhiệm huy động các nguồn phát điện trên nhằm giảm khó khăn trong cung ứng điện hiện nay”.

hotinhtam

Phạt đơn vị điện: cao nhất 40 triệu đồng

Một động thái được nhiều chuyên gia chờ đợi trong giai đoạn điện bị cắt trên diện rộng là Chính phủ vừa ban hành nghị định số 68/2010 quy định các mức xử phạt trong lĩnh vực điện lực. Tuy nhiên theo nghị định này các đơn vị phân phối điện sẽ chỉ bị phạt 3-4 triệu đồng nếu ngừng cung cấp điện hoặc giảm mức cung cấp không như thông báo. Nếu không thông báo trước việc ngừng hay giảm mức cung cấp theo quy định hoặc cắt điện các đơn vị không thuộc diện hạn chế khi thiếu điện đơn vị phân phối điện cũng chỉ bị phạt 4-5 triệu đồng.

Với lý do “cắt điện do sự cố kỹ thuật” vẫn được các công ty điện lực đưa ra nghị định 68 có nêu rõ vẫn phạt các đơn vị phân phối điện từ 10-20 triệu đồng nếu sự cố đó phát sinh do lỗi vận hành của các nhà phân phối hoặc do thiết bị không được kiểm định thí nghiệm theo quy định. Điều đặc biệt nghị định 68 lại quy định các đơn vị phân phối điện chỉ phải đền bù toàn bộ thiệt hại phát sinh do ngừng giảm cung cấp điện khi sử dụng thiết bị đo đếm chưa được kiểm định không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật không phù hợp với tiêu chuẩn VN...

Việc cắt điện không báo trước gây thiệt hại cho doanh nghiệp người dân nhưng không phải do các thiết bị “có vấn đề” đã không được đề cập. Với hành vi khá “nặng” là các đơn vị bán buôn điện bán sai giá điện do cơ quan có thẩm quyền quy định theo nghị định 68 cũng chỉ bị phạt 10-20 triệu đồng.

Các đơn vị bán lẻ điện cũng có thể bị phạt 5-7 triệu đồng nếu ngừng giảm cung cấp điện không báo trước. Bị phạt 10-15 triệu đồng nếu bán sai giá do cơ quan thẩm quyền quy định.

Trong nghị định 68 mức xử phạt cao nhất là 30-40 triệu đồng. Mức phạt này được áp dụng cho các hành vi mua điện của đơn vị không có giấy phép phát điện xuất nhập khẩu điện mà không có giấy phép và trộm cắp điện...

Việc xử phạt được giao cho UBND các cấp thanh tra chuyên ngành của Bộ Công thương sở công thương chánh thanh tra Bộ Công thương cục trưởng Cục Điều tiết điện lực lực lượng công an.

CẦM VĂN KÌNH

hotinhtam

Cắt điện làm bể hợp đồng

Ông Nguyễn Văn Dậu (giám đốc Công ty may Đạt Minh Thịnh 36B An Dương Vương P.16 Q.8 TP.HCM):

http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=428610

Ông Nguyễn Văn Dậu và tờ thông báo của ngành điện sẽ cắt điện trong những ngày cuối tháng 6 - Ảnh: T.T.DŨNG

Cuối tháng 5-2010 có tuần chúng tôi bị cắt điện đến ba ngày (27 29 và 30-5) trong đó có ngày không báo trước khiến trễ đơn hàng đi Anh và Mỹ. Hàng xuất đi không được việc vận chuyển hàng bằng đường thủy phải chuyển sang bằng máy bay nhưng vẫn không kịp. Chúng tôi khiếu nại về việc bị cắt điện nhiều ngày và có ngày không báo trước gây thiệt hại cho doanh nghiệp. Sau đó Công ty Điện lực Chợ Lớn có đến làm biên bản ghi nhận thông tin và giải thích rằng do thiếu điện nên phải cắt điện khẩn cấp và hứa sẽ hỗ trợ chúng tôi bằng giải pháp... thông báo trước lịch cắt điện mỗi tuần. Từ đó đến nay tuần nào chúng tôi cũng được “hỗ trợ” bằng thông báo cắt điện hai ngày mỗi tuần vào thứ hai và thứ năm. Thử nghĩ một tháng công nhân có 26 ngày làm việc để nhận lương cắt điện 8 ngày/tháng tức bị giảm 1/3 ngày công đời sống công nhân bị ảnh hưởng nghiêm trọng do thu nhập giảm đi. Chúng tôi khổ sở vì hợp đồng đơn hàng từ tháng 4 đến nay “bể” liên tục thiệt hại uy tín rất lớn. Phía bạn hàng nước ngoài rất khó hiểu cụm từ “bị cúp điện thường xuyên” của tôi.

Tôi không trách Công ty Điện lực Chợ Lớn vì tôi hiểu tình hình thiếu điện của cả nước. Trách nhiệm là của EVN là phải lường trước sự thiếu hụt và phải đảm bảo được việc cung cấp điện cho nhân dân.

VÕ HƯƠNG ghi

hotinhtam

Gửi Cholita

Gửi Cholita
Có lẽ cháu chưa đọc bức thư này nhưng đã gửi đi vì những câu mào đầu của nó phải không?
chú đã nhận lá thư tương tự từ ba tháng trước và cười bò ra vì thạch sùng không thể sống được 10 năm. thứ hai là Thạch sùng và một số động vất khác có khả năng tụ cắt rời đuôi hay chi của nó để chạy thoát kẻ thù.
chuyện vớ vẩn như vậy mà cháu cũng tin được sao? Bây giờ rất nhiều lá thư kiểu v này. â trở thành ngưới eét thời giờ của mình và của người khác đấy Cholita ạ
2010/6/25 Thủy Hướng Dương

hotinhtam

chuyện khó tin nhưng cảm động

Một bức thư vô cùng linh nghiệm

Bạn hãy xem xong rồi forward đi cho những người bạn của bạn bạn sẽ hạnh phúc cả mấy kiếp người!

Đừng bao giờ từ bỏ những người bạn bạn đã yêu thương!

Hãy gửi câu chuyện này tới mỗi người bạn bạn đã từng tiếp xúc trong cuộc đời này trong 96 tiếng đồng hồ bạn nhất định phải gửi đi nhé!

Ở Nhật xảy ra một câu chuyện có thực 100% như thế này: Có một người vì muốn sửa lại nhà nên dỡ tường ra; tường nhà kiểu kiến trúc Nhật thường đế một tấm gỗ ở giữa hai bên trát xi măng nhưng thực chất bên trong để rỗng.

Khi anh ta dỡ tường ra phát hiện có một chú thạch sùng đang ngủ ở trong đó đuôi nó bị đóng vào vào tường bởi một chiếc đinh được đóng từ ngoài vào trong. Anh này thấy tình cảnh đó vừa thấy thương thạch sùng vừa thấy tò mò anh ta chăm chú quan sát chiếc đinh trời ạ! đây là chiếc đinh được đóng khi xây nhà 10 năm trước.

Rút cục là có chuyện gì thế này nhỉ? Chú thạch sùng này đã mặc kẹt trên tường mà vẫn sống được trọn 10 năm! Sống được 10 năm trong bức tường tối thật không đơn giản chút nào. Có gì đó bất thường thì phải? Anh ta tiếp tục tục nghĩ ngợi đuôi nó bị đóng chặt không thể xê dịch được thế nó đã sống được nhờ vào điều gì mười năm qua? Anh ta quyết định chưa sửa công trình của mình vội muốn quan sát xem chú thạch sùng này đã ăn gì? Anh muốn nghiên cứ tìm hiểu xem sao.

Một lát sau không biết từ đầu bò ra một chú thạch sùng khác miệng nó ngoặm miếng thức ăn… ồ! Anh ta lặng người đi. Thế này là sao nhỉ? Vì một bạn thạch sùng bị đinh đóng vào đuôi không thể đi lại được một bạn thạch sùng khác đã kiếm tìm thức ăn mớm cho bạn trong suốt mười năm qua. Tôi nghe xong thấy xúc động vô cùng và thực sự cũng không nghĩ thêm về mối quan hệ của chúng nữa.

Các bạn ạ cùng với sự phổ cập của máy tính trong xã hội con người tốc độ những thông tin mà chúng ta có được từ người thân bạn hữu đồng nghiệp … ngày một nhanh hơn nhưng khoảng cách giữa con người với con người chúng ta với nhau phải chăng cũng ngày một gần nhau hơn ? … Cho nên đừng bao giờ từ bỏ những người mà chúng ta yêu thương nhé!

Hãy gửi câu chuyện này tới mỗi người bạn bạn đã từng tiếp xúc trong cuộc đời này nhất định phải gửi trong vòng 96 tiếng đồng hồ đấy nhé!

Cách làm này khởi nguồn từ nước Anh nó đã từng làm cho trái đất này đảo lộn cả chục lần bây giờ vận may đang đến với bạn nếu như bạn làm theo đúng yêu cầu trong bốn ngày bạn sẽ gặp may mắn không phải là chuyện đùa đâu nhé bạn nhất định sẽ gặp may mắn đấy bạn không cần phải gửi tiền bởi vì vận mệnh là vô giá!

Bạn đừng giữ lại thông tin này nhất định phải gửi đi trong vòng 96 tiếng đồng hồ.

Bạn hãy copy thành 20 bức và gửi đi hãy chú ý xem trong vòng 4 ngày sẽ có chuyện gì xảy ra với bạn?
Bức thư này là do Anthony viết và do Vinilon gửi đi. Vì bức thư này cần được copy lưu chuyển khắp hành tinh cho nên bạn nhất định phải copy gửi cho bạn bè mình ít hôm sau sẽ xảy ra chuyện làm bạn vô cùng kinh ngạc đó có thể bạn không tin nhưng đây là chuyện có thật 100%.

hotinhtam

mục lục tập sách

MỤC LỤC

TT

TÊN BÀI

TRANG

1

Lời nói đầu

1

2

Tâm sự với người bạn

xa tổ quốc

3

3

Mẹ già như chuối ba hương

11

4

Bướm vàng đậu trái mù u

19

5

Đạo làm con cho tròn

chữ hiếu

24

6

Nỗi chồng khổ vợ-

Nỗi vợ khổ chồng

30

7

Phụ lục 100 câu ca dao

33

8

Mục lục

48

Hồ Tĩnh Tâm

Hội viên Hội Nhà Văn Việt Nam

Giáo viên Trường Cao đẳng Sư phạm

Vĩnh Long

ĐTNR: 070 3 821537

ĐTDĐ: 0166 3 088 755

E-Mail: hotinhtam52@yahoo.com.vn
http://vn.360plus.yahoo.com/hotinhtam52
http://vnvista.com/tinhtam/ - http://hotinhtam.vnweblogs.com/