đồng đội tôi- thơ Nguyễn Quân- cựu chiến binh E24

lớp Văn K2 đại học Cần Thơ (22)

ĐỒNG ĐỘI TÔI
Nguyễn Quân- E24

 

Đồng đội tôi nửa đời dãi nắng dầm mưa
Nửa đời đạn bom máu lửa
Buông súng hạ sao về lại lũy tre làng
Đồng đội tôi hàng dọc hàng ngang
Nằm lại chiến trường không về nữa
Đồng đội tôi chạy ăn từng bữa
Vợ già nhà dột con thơ
Bao nhiêu năm chiến đấu dưới cờ
Lúc trở về hai bàn tay trắng...

 
Đồng đội tôi
Ít ngọt ít bùi lắm cay nhiều đắng
Vết thương đau khi trái nắng trở trời
Giữa quê nhà mà sao quá chơi vơi
Không vốn không nghề loay hoay mấy sào ruộng khoán
Hạt thóc chia ba còn lại một phần
Khách đến nhà luống cuống đôi chân
Có mấy con gà vừa bị H5N1
Hiếu hỉ tiệc tùng... cáo từ lẩn trốn
(Móc đâu ra dăm ba chục tiền mừng?)
Mấy đứa con nước mắt rưng rưng
Níu áo mẹ xin tiền đóng học
Vợ nhìn chồng_Chồng nhìn lên huân chương kháng chiến
Nét vàng son mà bạc phếch đời thường...

Ôi thương lắm đồng đội ơi!
Ôi thương quá đồng đội tôi!..
Lũy tre làng thân quen mà lạ lẫm...

 

Tác Giả: Nguyễn Quân

lớp Văn K2 đại học Cần Thơ (23)

Lời bình của Dzu:

Bài thơ “Đồng đội tôi” của Nguyễn Quân là Mạnh Bình gởi cho tôi cùng với lời nhắn thơ hay lắm ông đọc đi rồi cho biết ý kiến. Tất nhiên là tôi đọc. Không phải một lần mà là đọc nhiều lần. Tôi đọc theo kiểu lính đọc thơ của lính để cảm cho đến tận cùng chiều sâu những nỗi đau mà người lính tâm sự cùng với các bạn đồng đội của mình. Đây là lần đầu tiên tôi đọc chậm. Đọc bằng mắt. Đọc bằng tâm hồn. Đọc bằng trái tim. Đọc bằng tất cả những gì mà tôi có thể cảm được từng dòng từng chữ từng khổ thơ không hề chuyên nghiệp nhưng lại ngấn lệ lưng tròng.

Đồng đội tôi nửa đời dãi nắng dầm mưa
Nửa đời đạn bom máu lửa
Buông súng hạ sao về lại lũy tre làng
Đồng đội tôi hàng dọc hàng ngang
Nằm lại chiến trường không về nữa

Bài thơ được bắt đầu bằng những lời tâm sự hay là đúng hơn được rút ra từ tim gan mình mà viết. Đó là lời của đồng đội nói cùng đồng đồng đội lời của những người lính từng một thời chinh chiến “đạn bom” “máu lửa” nói cùng với nhau. Một đời người như hết thảy những đời người nhưng đây là một đời của những người lính trên chiến trường xưa. Họ được gì và mất gì sau cuộc chiến? Cái được là vô cùng của tổ quốc thống nhất hòa bình độc lập là của hết thảy con người được tận hưởng từ sự xả thân dâng hiến máu xương tim óc của họ. Còn người lính nửa cuộc đời của họ được vùi trong mưa bom bão đạn nửa cuộc đời còn lại lại tiếp tục bị quăng quật trong mưa dầm nắng dãi.

Nỗi đau sau chiến tranh là thế. Những chàng trai áo vải ra đi từ lũy tre làng từng được coi là thần chiến thắng sau những ngày đất nước hát khúc khải hoàn huy hoàng tráng lệ họ nhanh chóng phải đối mặt với cuộc đời bát cơm manh áo. Nguyễn Quân dùng chữ là “buông súng” “hạ sao” “về lại lũy tre làng”. Họ là lính họ có phải là người anh hùng huyền thoại làng Phù Đổng là Thánh Gióng đâu mà về trời; họ chỉ là những người từng đầu trần chân đất đuổi xe tăng ngoài đồng và bắn hạ trực thăng họ là trai làng họ phải về lại với đồng làng bởi huân chương không phải là bằng cấp để có thể đặt họ lên ghế này ghế nọ bởi lòng dũng cảm không hề là sự khôn ngoan của kẻ luồn cúi. Cổ tích trước sau vẫn là cổ tích. Còn cuộc đời thì trần trụi những gì rất thật như đất như nước làm ra tất cả nhưng chung cuộc vẫn là đất là nước chứ không thể là vàng là ngọc cho dù đất nước thiêng liêng đến ngần nào.

Đồng đội tôi hàng dọc hàng ngang
Nằm lại chiến trường không về nữa

Sự thật mà Nguyễn Quân viết ra thành thơ là sự thật hiển nhiên của lịch sử chiến trận. Cuộc chiến kéo dài suốt hai mốt năm trời với số lượng bom đạn nhiều chưa từng thấy trong lịch sử chiến tranh trước đó của nhân loại sự tồn tại  của chúng ta là điều kì diệu còn những mất mát núi xương biển máu là điều tất nhiên. Thơ là tình người cháy lên thành câu chữ nhưng thơ cũng cần bám vào sự thật để nói lên sự thật có như vậy thơ mới đến được với con người.

Đồng đội tôi hàng dọc hàng ngang
Nằm lại chiến trường không về nữa
Đồng đội tôi chạy ăn từng bữa
Vợ già nhà dột con thơ
Bao nhiêu năm chiến đấu dưới cờ
Lúc trở về hai bàn tay trắng...

Trong sáu câu thơ ấy Nguyễn Quân dành hẳn bốn câu cho những người còn sống và khi đọc âm vang lên ta như bị điệp ngữ “đồng đội tôi” cắt cứa vò nhàu cả con tim. Thần chiến thắng trở về trong hào quang sáng rực mà phải long đong chạy ăn từng bữa. Vậy mà thời họ ưỡn ngực ra làm lá chắn thành đồng cho tổ quốc chúng ta đã từng ca ngợi “hoan hô anh anh giải phóng quân kính chào anh con người đẹp nhất lịch sử hôn anh chàng trai chân đất sống hiên ngang bất khuất trên đời như Thạch Sanh của thế kỉ hai mươi”. Chàng Thạch Sanh của cổ tích trở thành phò mã còn chàng Thạch Sanh của thế kỉ hai mươi thì… “vợ già” “nhà dột” “con thơ”. Sự thật vốn trần trụi. Trần trụi đến lạnh lùng.

Đồng đội tôi
Ít ngọt ít bùi lắm cay nhiều đắng
Vết thương đau khi trái nắng trở trời
Giữa quê nhà mà sao quá chơi vơi
Không vốn không nghề loay hoay mấy sào ruộng khoán
Hạt thóc chia ba còn lại một phần
Khách đến nhà luống cuống đôi chân

Tôi không muốn nói sâu thêm vào những vất vả đời thường của người lính sau chiến tranh bởi nó là nỗi đau quá lớn.

Đất nước muốn vươn lên những tầm cao của thời đại đất nước cần phải  vặn mình qua cơn sinh nở cần phải xây dựng bằng được một nền kinh tế tri thức để đẩy nhanh hơn nữa tốc độ công ngiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Trong nền kinh tế đòi hỏi phải có trình độ tri thức rất cao ấy những anh hùng áo vải sống sót trở về thương tật và tuổi tác và trình độ học vấn tất nhiên không thể đảm đương được những trọng trách lớn trong thời buổi hội nhập kinh tế toàn cầu đòi hỏi phải chấp nhận sự cạnh tranh quyết liệt về trí tuệ quản lý và trí tuệ lãnh đạo nhưng không thể vì điều đó mà chúng ta cam tâm nhìn cảnh những anh hùng chiến trận của tổ quốc phải vừa vật lộn với thương tật chiến trường vừa vật lộn với cuộc đời bằng mấy sào ruộng khoán- và phải chịu sự túng quẩn như thơ Nguyễn Quân đã viết. Bản thân tôi đánh giá cao những dòng thơ này vì nó là thơ viết cho đời và lại là thơ viết cho cuộc đời những người đồng đội còn lâm cảnh đói nghèo. Tuy nhiên tôi hiểu không phải tất cả đồng đội chúng ta đều khốn cùng đến mức ấy. Thơ là thơ là sự cảm nhận là sự sẻ chia là sự phản ánh là sự phản lại chính nó để làm ra nó. Thiên tài của sư tử văn học Nga L.Tonxtoi khi bình luận về trận Oateclo đã gói vào một chữ “cứt” rất tuyệt. Sự thật là có những sự thật cần phải sổ toẹt nó bằng ngôn ngữ thô tục- cho dù ngôn ngữ chẳng hề thô tục gì cả.

Hãy nhìn lại lịch sử chiến tranh của nước nhà?
Vinh quang và cay đắng. Máu và nước mắt. Nỗi đau oan ức Lệ Chi Viên còn đấy. Máu con đỗ quyên vẫn còn lâm li trên trang giấy. Con cuốc cuốc vẫn khóc mòn đêm. Hình như Chúa Jesus có nói rằng “không có sự công bằng không có bất cứ một sự công bằng nào cả”. Lời Chúa là vậy. Nhưng chúng ta là lính chúng ta cần đòi lại sự công bằng cho người lính. “Dân giàu nước mạnh xã hội công bằng văn minh” đó là mục tiêu của chúng ta.

Một bài thơ hay không hẳn là ở câu chữ mà còn ở tình người. “Đồng đội tôi”của Nguyễn Quân là một bài  thơ thấm đẫm tình người. Xin cám ơn anh! Và xin cám ơn bài thơ của anh!

HTT

lớp Văn K2 đại học Cần Thơ (24)

tình bạn Văn K2 đại học Cần Thơ.ảnh Nguyễn Mạnh Bình

hotinhtam

gởi anh Nguyễn Quân

Chào anh Nguyễn Quân!
Rất cám ơn anh đã vào đây đọc và chia sẻ cùng tôi!
Anh nói đúng lắm! Thời của những người lính đã qua rồi. Tôi kể anh nghe chuyện này. Trong một lần đi viết sử ở Trà Ôn khi hội thảo về tư liệu cung cấp với các nhân chứng lịch sử có một nhân chứng lịch sử từ thời kháng chiến 9 năm nói với tôi mầy hay viết báo có cách nào nói lên nguyện vọng của tụi tao muốn được một lần ra thủ đô Hà Nội viếng Lăng Bác không nè? Rồi anh ấy nói con là con chung nhưng bả được công nhận Mẹ Việt Nam anh hùng còn tao thì không vậy làm sao tao được lên tỉnh bằng tiền Nhà nước nói chi được đi thăm Bác. Hồi đó tụi tao bù trớt về Đảng về chủ nghĩa xã hội chỉ vì căm thù thằng Tây mà theo Bác Hồ tin vào Bác Hồ mà kháng chiến. Đánh riết tới bị thương què quặt không đánh được nữa thì về làm dân phó thường dân Nam Bộ kiếm đâu ra tiền mà đi thăm Bác. Còn tụi nó bây giờ nhiều đứa hỉ mũi còn chưa sạch mà cưỡi tàu bay tàu bò đi nước này nước khác như cơm bữa. Phải chi tụi nó nhín cho tụi tao một lần để đi thăm Bác. Làm sao có chuyện đó được anh Quân ơi! Làm sao có được sự công bằng anh Quân ơi!
Nhưng tôi hỏi thật anh? Liệu những người lính đã hết thời chưa?! Khi mà một dãi biên cương vẫn còn tranh chấp. Khi mà Biển Đông vẫn sôi sùng sục như thùng thuốc súng.
Còn tên tôi ư? Tôi tên thật là Hồ Xuân Tâm. Trước khi lên đường vào chiến trường B2 ba tôi mới gợi ý tên Hồ Tịnh Tâm cho tôi. Năm 1977 khi chuyển ngành quân lực đánh máy sao đó thành Hồ Tĩnh Tâm. Thấy việc giấy tờ cải chính nhiêu khê quá nên tôi để luôn vậy. Có thêm cái tên nữa cũng hay. Còn bây giờ thì cụng ly với anh về cái tên mới anh đặt cho tôi: Hồ Động Tâm!
Hy vọng sẽ có ngày anh em mình gặp nhau!

Nguyễn Quân

Tản mạn cùng anh Hồ Tĩnh Tâm!

Tản mạn cùng anh Hồ Tĩnh Tâm

Kính gửi anh Hồ Tĩnh Tâm. Thưa anh: Đọc lời bình của anh về bài thơ "Đồng đội tôi" Tôi cảm nhận rằng cả không gian trước đây và ngày nay anh em mình đã và đang đứng đều như nghẽn lại.Thật vô lý không gian bao la rộng lớn như vậy làm sao mà nghẽn lại được? Nhưng rất có lý đó anh này nhé: Không gian trước đây là không gian sống và chết là dũng cảm và hèn nhát là thắng hay bại mỏng manh như sợi chỉ và có thể xóa đi bất cứ lúc nào.Vinh quang đồng hành cùng nhục nhã (thắng là vinh - bại là nhục).Còn không gian bây giờ là giàu và nghèo ấm no và đói rét. Cơ hội ngày xưa của anh em mình là cơ hội của đất nước của dân tộc với ý chí độc lập - tự do và sau đó là hạnh phúc. Đó là hồn thiêng sông núi và lời hiệu triệu của Đảng ý nguyện của cả dân tộc không cho phép chúng mình tính toán thiệt hơn càng không cho phép chúng mình hèn nhát đào tẩu để nương thân trong nỗi đau chia cắt hai miền đất nước. Chỉ có đánh và đánh và chấp nhận hy sinh dẫu biết rằng ở hậu phương những người mẹ người vợ héo mòn trong cảnh:
Em nhớ anh nhiều đêm không ngủ
Con khóc hoài làm em cũng khóc theo
Anh nhớ gửi về manh áo cũ
Ủ cho con em đỡ nhớ anh nhiều.
Nỗi đau giằng xé kẻ ở người đi và những cuộc chia ly... mãi mãi ấy anh em mình coi nhẹ tênh có toan tính gì đâu phải không anh? Bởi chúng mình có niềm tin(dẫu ngây thơ)và chính niềm tin ấy giúp chúng mình chân cứng đá mòn đường xa gánh nặng nhưng vẫn cười như... nghé anh nhỉ? Còn cái không gian hiện tại của anh em mình thì anh đã mổ xẻ hết rồi.Mà anh Tâm này bố mẹ (hoặc ông bà anh) đặt nhầm tên cho anh rồi đấy anh nên đổi thành Hồ Động Tâm thì có lý hơn. Bởi tôi biết anh cũng máu me lắm anh muốn xé cái Tâm của mình thành hàng ngàn mảnh nhỏ để lì xì cho tất cả đồng đội nhân dịp xuân Tân Mão đến gần. Nói vậy cho đúng kiểu miệt vườn Nam bộ anh nhỉ?Anh là Hồ Động Tâm mạn phép xin được gọi anh như vậy. Cám ơn anh về lời bình mong anh rượu uống cả lít không say đi hát thì hát rất dở chỉ được món múa là dẻo tay thôi.Chúc anh và gia đình sức khỏe may mắn thành công! Hy vọng tình đồng đội gắn bó keo sơn và được đón tiếp anh ở Vũng tàu uống không say không về nghe anh(mà đã say thì về thế quái nào được!) Chào anh!
Nguyễn Quân.

hotinhtam

Gởi Mạnh Bình

Chào người bạn thơ Kinh Bắc!
Đúng ra tôi với Hồng Nam "Tiệp màu" với nhau nhiều thứ. Tiếc là... Tiếc thiệt! Biết nói gì nữa đây.

Mạnh Bình

Đề nghị

Cảm ơn ông đã viết lời bình. Bài viết súc tích lắm! Đề nghị ông là: Tôi sẽ bê bài viết này đưa lên trang E.24 đây!

Ghi chú: Ông và Hồng Nam rất "tiệp màu" đấy nhỉ!

hotinhtam

gởi lại cho Hồng Nam

Nam ơi hình nhỏ quá anh lại có thêm cơ hội gởi thơ cho em.

BÓNG THỜI GIAN
Hồ Tĩnh Tâm

Đêm nhớ khói đốt đồng nao niết
Đôn Xuân ơi nao niết điệu Nam Ai!
Cửa Đại An cánh chim bay biền biệt
Bóng thời gian lãng đãng hiên ngoài.

Trang giáo án miệt mài năm tháng
Nắng thơm giồng Cá Lóc chiều nao
Ngàn sợi nhớ hóa thành dĩ vãng
Mùa bông điên điển thương sao!

Mưa mùa lũ dằng dai đêm thăm thẳm
Mưa lòng tôi ướt đẫm năm canh
Tiếng bìm bịp bồn chồn sông nước mặn
Bóng thời gian gieo ướt giọt đàn tranh.

Lý chim quyên thương vai áo bạc
Ai xui chi sao sáo sổ lồng
Dừa nước mọc xanh um dòng Láng Sắt
Sao lòng ta xao xác cõi sầu đông.

HTT

hotinhtam

Xin Lỗi Hồng Nam Nha

Hình lớn quá ảnh phải gởi lại thôi.

GỞI NGƯỜI TÌNH XƯA
Hồ Tĩnh Tâm
tặng Hồng Nam

Tiễn đưa hôm ấy đầy hương cau
Dòng sông thổn thức òa như tóc
Chén rượu còn nguyên màu mắt khóc
Thơ tình bạc trắng nỗi thương nhau.

Thoắt đà giã biệt bấy nhiêu năm
Lối mòn xe ngựa rêu phong kín
Đời vẫn phiêu bồng theo mực tím
Ơ hờ chữ nghĩa hời rau răm.

Ố ái hỉ nộ ai hiểu cho
Bão bùng trên phím cung bấm loạn
Trời xanh thăm thẳm bùng khúc oán
Kiếp tằm rút ruột rối tơ vò.

Nghiêng chén lệ tràn xuống sông trôi
Quên hết người ơi quên cho hết
Mộng mị làm chi sầu thêm mệt
Trái tim rớm máu tự lâu rồi…

HTT

hotinhtam

thơ tặng Hồng Nam

MÀU KỶ NIỆM
Hồ Tĩnh Tâm
tặng Hồng Nam

Sông mãi miết tháng ngày ra với biển
Dù ngược xuôi con nước lớn ròng;
Màu áo trắng đã trở thành kỷ niệm
Nắng sân trường xao xuyến bước chân son.

Em xa rồi! Đi về đâu em hỡi
Màu thời gian còn đọng đến bây giờ.
Bàn ghế cũ bạn bè xưa mấy đứa
Có còn chăng?.. Mực tím viết thành thơ.

Anh nhớ dáng em nghiêng bên khung cửa
Tóc như sông chảy một suối tình.
Ngọn đèn thức… ngoài trời cây vú sữa
Cũng bâng khuâng đứng đợi bình minh.

Sông mãi miết tháng ngày ra với biển
Biết chăng sông em đã đi rồi…
Màu áo trắng xôn xao màu kỷ niệm
Nắng sân trường… thuở ấy… em ơi!…

HTT

Huyền Trang và Hồng Nam

cả hai đều họ Nguyễn

Nguyễn Huyền Trang & Nguyễn Hồng Nam tại Cần Thơ

hotinhtam

thơ tặng Hồng Nam

tặng Hồng Nam

HÃY HỎI TRÁI TIM
Hồ Tĩnh Tâm

Em ơi!
Trái đất cũng như con người có con đường đi riêng của nó
Qua những mốc thời gian đo bằng tuyết sương nắng gió
Bằng ánh sáng và màn đêm
Bằng nỗi khổ đau và hạnh phúc êm đềm
Để cho anh và em chúng mình được sống
Sống trong niềm tin yêu và hy vọng
Sống trong những lo toan vất vả hàng ngày
Con cá lá rau hột muối miếng gừng cay
Cả củ nghệ để xoa lành vết sẹo.
Nhưng em ơi vết sẹo trong tâm hồn khi tấm lòng bạc bẻo
Không thể lấy màu vàng của nghệ xóa được đâu!
Thời gian sẽ trôi qua theo năm tháng dãi dầu
Như qủa địa cầu chúng mình cũng đi trong cuộc sống.
Cuộc sống mênh mông đầy khát vọng
Em sẽ bắt đầu con đường từ đâu?
Hãy hỏi trái tim
câu hỏi ban đầu.

HTT

NHỚ
Hồ Tĩnh Tâm

Một chén trà nhắc lên một nhớ
Đêm tàn rồi một nhớ chưa phai!
Đã người đếm được rừng mấy gỗ
Đa kẻ nào đong nhớ cho đầy?

Không phải xa xôi mà cách mặt
Bao trăm ngọn núi sá gì đâu!
Ngút ngát Tháp Mười đưng cùng lác
Ôm đàn thổn thức suốt đêm thâu.

HTT

Hồng Nam và Dzu ở Cần Thơ

Cần Thơ anh viết nên thơ
Dịu dàng như thể đôi bờ mi em
Dẫu xa cũng một lần quen
Chia tay nhau tặng cánh sen làm quà
HTT

hotinhtam

thơ tặng tiến sĩ Văn học Nguyễn Hồng Nam

tặng tiến sĩ Văn học Nguyễn Hồng Nam

HƯƠNG CỎ DẠI
Hồ Tĩnh Tâm

Bất chợt trăng ngần phơi non nõn
Chạnh lòng hương cỏ dại rưng rưng
Nao nao tiếc tuổi mùa quên lãng
Bỏ quên hương cỏ dại ven rừng.

HTT
Vĩnh Long 3o/4/2ooo

NƯƠNG NHẸ TAY THƠ
Hồ Tĩnh Tâm

Hoa khế tím lâm râm chiều tím thế
Xui chạnh lòng…xao xác lá me bay;
Tình có lúc như pha lê dễ bể
Nhẹ tay thơ nương hái trái tình cay.

HTT

Hồng Nam ở Berlin Germany

Nhớ nha Hồng Nam lần sau là em phải có mặt- người quan trọng nhất lớp mà

hotinhtam

thơ tặng Hồng Nam

tặng Hồng Nam

LẼ THƯỜNG TÌNH CUỘC SỐNG
Hồ Tĩnh Tâm

Tóc còn xanh đời vốn bạc đầu
Có lẽ nào hỡi sông Tiền sông Hậu
Chín nhánh rồng ghi một thời thơ ấu
Hái lục bình cho mẹ nấu canh chua
Tóc mẹ bạc rồi còn tóc ta chưa
Cái màu bạc như bạc đầu con sóng;
Có lẽ nào ta sống không hoài vọng
Những đàn cò chao chác lúc hoàng hôn
Con sấu ngoài sông con rắn trong đồng
Và bông súng bông sen bông lục bình tím nữa;
Mẹ dạy ta vặn nùn rơm giữ lửa
Và giang tay mở cửa đón khách vào
Kết làm anh em cầm chắc lấy ngọn dao
Khai sáng đào kinh lập làng lập ruộng.
Đời kế thừa mở ra bốn hướng
Tóc con xanh đời vốn bạc đầu.

HTT

TÌNH YÊU
Hồ Tĩnh Tâm

Tình yêu là như thế
Yêu nhau vì yêu nhau!
Cầm tay nhau thật dễ
Cầm lòng nhau sao đành!

Em hiến trái trăng xanh
Xin anh đừng nhận nhé!
Chút tình yêu nhỏ bé
Hãy giữ gìn cho nhau!

HTT

lớp Văn K2 đại học Cần Thơ (0) | anhso.net

lớp Văn K2 đại học Cần Thơ (1) | anhso.net

lớp Văn K2 đại học Cần Thơ (2) | anhso.net

ẢNH TƯ LIỆU LƯU TRỮ TRÊN PICASA CỦA NGUYỄN MẠNH BÌNH